Boek 1 Artikel 329 (1:329 BW)

De vorige artikelen zeggen wanneer de voogdij kan worden beëindigd; dit artikel zegt wie dat aan de rechter kan voorleggen. Die kring is bewust beperkt gehouden, want een verzoek om de voogdij weg te halen grijpt diep in het leven van een kind in. Daarnaast kan de rechtbank in één bijzonder geval uit zichzelf beslissen.

De gewone kring van verzoekers

Drie partijen kunnen zonder meer om beëindiging vragen:

• De raad voor de kinderbescherming, die in de praktijk de meeste van deze verzoeken indient nadat hij onderzoek heeft gedaan.
• Het openbaar ministerie, met een eigen bevoegdheid daartoe.

- Bloedverwanten en aanverwanten van de minderjarige tot en met de vierde graad, dus ook grootouders, ooms en tantes, neven en nichten.

De verzorgers als extra verzoekers

Heeft artikel 1:336a BW toepassing gevonden, dan kunnen ook degenen die de minderjarige als lid van hun gezin verzorgen en opvoeden om beëindiging verzoeken. Zij staan het dichtst bij het dagelijks leven van het kind en krijgen in dat geval een eigen ingang bij de rechter, zonder dat zij afhankelijk zijn van het initiatief van de raad.

Ambtshalve beëindiging

In het geval dat artikel 1:367 BW noemt, kan de rechtbank de voogdij ambtshalve beëindigen. Dat geval ontstaat nadat de kantonrechter de raad voor de kinderbescherming heeft laten weten dat de voogd ernstig tekortschiet, hetzij in zijn bewind, hetzij in wat hij tegenover de kantonrechter moet doen. De raad kijkt daarna zelf naar hoe de voogd zich verder tegenover het kind gedraagt en moet de vraag of de voogdij moet eindigen binnen zes weken aan de rechtbank voorleggen. Zo komt de zaak bij de rechtbank zonder dat iemand om beëindiging heeft gevraagd; daarom kan zij hier uit zichzelf beslissen.

Wat dit artikel niet regelt

Hier staat alleen wie mag verzoeken, niet wanneer een verzoek slaagt. Of de voogdij werkelijk wordt beëindigd, hangt af van de gronden in de artikelen 1:327 en 1:328 BW. Een verzoek van een familielid dat niet aan die gronden raakt, wordt dus afgewezen, hoe gerechtvaardigd de zorgen ook zijn.

Een voorbeeld. Een grootvader ziet dat zijn kleindochter bij haar voogd volledig vastloopt. Als bloedverwant binnen de vierde graad mag hij zelf de rechtbank vragen de voogdij te beëindigen. Hij hoeft dus niet te wachten tot de raad daartoe besluit, al zal de rechter in de procedure vrijwel altijd het oordeel van de raad willen horen.

In de praktijk

Bespreek uw zorgen eerst met de raad voor de kinderbescherming; een onderzoek van de raad geeft de rechter het beeld dat hij nodig heeft. Dient u zelf een verzoek in, laat u dan bijstaan door een advocaat en beschrijf concreet wat u ziet en over welke periode. Denk ook alvast na over de vraag wie de voogdij dan wel zou moeten krijgen, want die vraag komt onvermijdelijk op tafel.