Boek 1 Artikel 303 (1:303 BW)

Als een instelling voogd is, is zij een gewone voogd. Dit artikel legt dat vast: de gecertificeerde instelling die met de voogdij is belast, heeft dezelfde bevoegdheden en verplichtingen als iedere andere voogd, behalve waar de wet uitdrukkelijk iets anders regelt. Er is dus geen aparte, lichtere vorm van voogdij voor organisaties.

Wat dat inhoudt

De instelling heeft het gezag over het kind. Zij beslist over de verblijfplaats, over school en opleiding en over medische behandelingen, en zij vertegenwoordigt het kind bij rechtshandelingen. Zij beheert ook het vermogen van het kind en legt daarover verantwoording af.

Daar horen de verplichtingen bij die voor elke voogd gelden. De instelling moet handelen in het belang van het kind en moet het kind naarmate het ouder wordt betrekken bij beslissingen. Dat zij een organisatie is, verandert aan die plichten niets.

Waar de wet wél afwijkt

De afwijkingen staan niet op één plek maar verspreid over de bepalingen over gezag en voogdij. Een paar ervan zijn in deze titel te vinden. Een ouder kan bij testament of aantekening geen rechtspersoon als voogd aanwijzen (artikel 1:292 BW), zodat een instelling alleen door een beslissing van de rechter voogd wordt. Gezamenlijke voogdij staat volgens artikel 1:282 BW alleen open voor natuurlijke personen. En de schorsing van een voogd in de uitoefening van het gezag die artikel 1:331 BW regelt, is geschreven voor een voogd die een natuurlijke persoon is.

Ook de bepalingen rond dit artikel, over de gecertificeerde instelling als voogd, bevatten eigen regels voor instellingen. Wie wil weten of een bepaalde regel voor een instelling anders uitpakt, moet dus steeds nagaan of de wet daarover iets afwijkends zegt. Doet zij dat niet, dan geldt de regel zoals voor iedere andere voogd.

Wat het voor het kind betekent

Voor het kind is het belangrijkste dat er iemand is die beslist en aanspreekbaar is. In de praktijk voert een medewerker van de instelling de voogdij uit; die persoon is het gezicht van het gezag. Wisselt de medewerker, dan verandert de voogdij niet: de instelling blijft voogd.

Het kind kan gewoon in een pleeggezin of gezinshuis wonen. De pleegouders verzorgen en voeden op, de instelling beslist als voogd. In het dagelijks leven raken die twee rollen elkaar voortdurend, zodat duidelijke afspraken nodig zijn.

In de praktijk

Bent u pleegouder, vraag dan aan het begin duidelijk uit welke beslissingen u zelf mag nemen en waarvoor u bij de voogd moet zijn. Denk aan een sportclub, een schoolreis, een medische ingreep of een reis naar het buitenland.

Bent u ouder van een kind met een instelling als voogd, dan blijft u ouder: u kunt contact houden en informatie vragen over uw kind. Loopt het contact met de instelling vast, dan kunt u dat aankaarten bij de instelling zelf en zo nodig advies vragen bij het Juridisch Loket.