Boek 1 Artikel 283 (1:283 BW)

Niet alleen mensen kunnen voogd zijn: ook een gecertificeerde instelling of een andere rechtspersoon kan met de voogdij worden belast. Dit artikel regelt de praktische kant daarvan. Verzoeken die zulke instellingen bij de rechter indienen in verband met de voogdij, kunnen zonder advocaat worden gedaan en worden zonder kosten behandeld.

Om welke instellingen het gaat

Het gaat in de eerste plaats om de gecertificeerde instelling, de organisatie die op grond van de Jeugdwet jeugdbeschermingsmaatregelen uitvoert. Daarnaast noemt het artikel de rechtspersoon die op grond van artikel 1:302 BW met de voogdij kan worden belast. Beide oefenen de voogdij uit over kinderen die geen ouder met gezag hebben.

Voor gewone voogden, dus voor mensen, geldt deze regeling niet. Zij vallen onder de algemene regels over procederen bij de rechter.

Zonder advocaat en zonder kosten

Een instelling die in verband met de voogdij iets aan de rechter wil vragen, kan dat verzoek zelf indienen. Bijstand van een advocaat is niet nodig. De behandeling van zo'n verzoek is bovendien kosteloos: er hoeft geen griffierecht te worden betaald.

Ook de stukken die de instelling voor dat doel bij de griffie opvraagt — grossen, afschriften en uittreksels — worden zonder kosten verstrekt. Zo kan zij een beslissing laten uitvoeren of aan een derde laten zien zonder daarvoor te moeten betalen.

Waarom de wet dit zo regelt

Een instelling die de voogdij uitoefent doet dat niet voor haar eigen belang, maar voor het kind. Zij moet vaak met enige regelmaat bij de rechter zijn: voor een machtiging, voor een beslissing over het verblijf van het kind of voor de overdracht van de voogdij aan iemand anders.

Zou daar steeds een advocaat en griffierecht bij komen kijken, dan zouden de kosten meetellen bij de vraag of een verzoek wordt gedaan. Dat wil de wet uitsluiten: de vraag of iets voor een kind nodig is, mag geen geldkwestie worden. Dezelfde gedachte staat achter de kosteloze verzoeken van de gecertificeerde instelling bij de ondertoezichtstelling.

In de praktijk

Voor ouders, familieleden en pleegouders is het goed te weten dat de instelling een verzoek dus makkelijk kan indienen, terwijl zij zelf met kosten of met de vraag om een advocaat te maken kunnen krijgen. Vraag daarom bij de rechtbank of bij het Juridisch Loket na wat er in uw situatie geldt en of u in aanmerking komt voor gesubsidieerde rechtsbijstand.

Wilt u weten wat een instelling precies heeft gevraagd, vraag dan om een afschrift van het verzoekschrift. U kunt dan gericht reageren op wat er in staat, in plaats van pas op de zitting te horen waar het over gaat.