Boek 1 Artikel 282b (1:282b BW)

Oefenen twee mensen samen de voogdij uit en overlijdt een van hen, dan gaat de ander alleen verder. Dat gebeurt vanzelf, zonder verzoek en zonder nieuwe beslissing van de rechter. Dit korte artikel zorgt ervoor dat een kind op zo'n moment niet zonder gezag komt te zitten en dat de overgebleven voogd meteen kan blijven doen wat hij al deed.

Waarom het vanzelf gaat

Een kind moet altijd iemand hebben die het gezag over hem uitoefent. Zou de voogdij bij het overlijden van een van de twee voogden helemaal wegvallen, dan zou de rechtbank eerst een nieuwe voogd moeten benoemen, en in de tussentijd zou niemand kunnen tekenen voor een behandeling of een schoolinschrijving. De wet voorkomt dat door te bepalen dat de andere voogd de voogdij voortaan alleen uitoefent.

Het gaat om voortzetting, niet om een nieuwe voogdij. De overblijvende voogd was al voogd en blijft dat, alleen niet langer samen met een ander. Hij hoeft niet opnieuw te worden benoemd en hoeft ook niet opnieuw te aanvaarden. Het gezag zelf loopt ongewijzigd door: hij beslist over verblijf, school en zorg en beheert het vermogen van het kind. Beslissingen die beide voogden samen eerder hebben genomen, blijven gewoon gelden.

De samenhang met de andere bepalingen

Artikel 1:282a BW bepaalt dat de gezamenlijke uitoefening van de voogdij eindigt bij het overlijden van een van de voogden. Dit artikel maakt het plaatje af door te zeggen wat er daarna geldt. De twee bepalingen horen dus bij elkaar en zijn samen te lezen.

Anders ligt het als de enige voogd overlijdt. Dan is er niemand meer die het gezag uitoefent en moet er wél iets gebeuren: de rechtbank benoemt op grond van artikel 1:295 BW een voogd. Hetzelfde geldt als beide gezamenlijke voogden overlijden. Alleen wanneer er één voogd overblijft, loopt de zeggenschap zonder tussenkomst van de rechter door.

Een voorbeeld

Een pleegvader en pleegmoeder zijn samen tot voogd benoemd over een meisje dat sinds haar vierde bij hen woont. De pleegvader overlijdt. De pleegmoeder is vanaf dat moment alleen voogd. Zij hoeft daarvoor niets aan te vragen en kan gewoon blijven beslissen over de school en de zorg van het meisje.

In de praktijk

Regel na een overlijden wel de praktische kant. Laat school, huisarts, gemeente en bank weten dat er nog één voogd is, zodat niemand om de handtekening van de overledene blijft vragen. Ook voor de administratie van het vermogen van het kind is het goed om de wisseling vast te leggen. Een overlijdensakte is daarbij meestal voldoende om aan te tonen dat u voortaan alleen beslist.

Denk daarnaast aan het kind zelf: het verliest iemand die het dagelijks opvoedde. Ondersteuning daarbij is te vinden via de huisarts, de school of de gemeente. Wilt u op termijn opnieuw iemand naast u als voogd, dan kan dat alleen met een verzoek dat u samen met die ander indient, en moet die ander in een nauwe persoonlijke betrekking tot het kind staan; artikel 1:282 BW regelt die mogelijkheid.