De ander die met de ouder gezamenlijk het gezag uitoefent, is verplicht tot het verstrekken van levensonderhoud jegens het kind dat onder zijn gezag staat. Indien het gezamenlijk gezag door de meerderjarigheid van het kind is geëindigd, duurt de onderhoudsplicht voort totdat het kind de leeftijd van eenentwintig jaren heeft bereikt. Nadat een rechterlijke beslissing tot beëindiging van het gezamenlijk gezag in kracht van gewijsde is gegaan of na het overlijden van de ouder met wie tot het tijdstip van overlijden het gezag gezamenlijk werd uitgeoefend, blijft deze onderhoudsplicht gedurende de termijn dat het gezamenlijk gezag heeft geduurd, bestaan, tenzij de rechter in bijzondere omstandigheden op verzoek van de ouder of de ander een langere termijn bepaalt. Zij eindigt uiterlijk op het tijdstip dat het kind de leeftijd van eenentwintig jaren heeft bereikt. De artikelen 392, derde lid, 395a, eerste lid, 395b, 397, 398, 399, 400, 401, eerste, vierde en vijfde lid, 402, 402a, 403, 404, eerste lid, 406 en 408 zijn van overeenkomstige toepassing.
Boek 1 Artikel 253w (1:253w BW)
Onderhoudsplicht van de niet-ouder met gezag
Wettekst
Toelichting
Wie samen met een ouder het gezag over een kind uitoefent zonder zelf ouder te zijn, is verplicht dat kind levensonderhoud te verstrekken. Die plicht hangt aan het gezag, niet aan het ouderschap. Zij loopt bovendien door nadat het gezag is geëindigd, wat maakt dat het aannemen van gezag over het kind van uw partner een financiële verplichting met een lange staart is.
Zolang het gezag duurt
Gedurende het gezamenlijk gezag geldt de onderhoudsplicht gewoon naast die van de ouders. Het kind heeft dus meerdere onderhoudsplichtigen. Wordt het kind meerderjarig en eindigt het gezag daardoor, dan houdt de plicht niet meteen op: zij loopt door totdat het kind eenentwintig jaar wordt.
Na beëindiging of overlijden
Eindigt het gezamenlijk gezag door een rechterlijke beslissing die onherroepelijk is geworden, of doordat de ouder met wie het gezag werd gedeeld overlijdt, dan blijft de onderhoudsplicht bestaan gedurende dezelfde termijn als het gezamenlijk gezag heeft geduurd. Heeft het gezag drie jaar geduurd, dan loopt de plicht daarna nog drie jaar door. In bijzondere omstandigheden kan de rechter op verzoek van de ouder of van de ander een langere termijn bepalen.
In alle gevallen geldt een bovengrens: de plicht eindigt uiterlijk op het moment dat het kind eenentwintig jaar wordt. Ook een verlengde termijn kan daar niet overheen.
Hoe de bijdrage wordt bepaald
Op deze onderhoudsplicht zijn de gewone alimentatiebepalingen van dit boek van overeenkomstige toepassing. Dat betekent dat de hoogte wordt bepaald aan de hand van de behoefte van het kind en de draagkracht van de onderhoudsplichtige, dat een vastgestelde bijdrage jaarlijks wordt geïndexeerd, en dat een bijdrage kan worden gewijzigd als de omstandigheden veranderen of als de beslissing op onjuiste gegevens berustte.
Onderscheid met ouderschap
Deze plicht maakt de ander geen ouder. Er ontstaat geen familierechtelijke betrekking en geen erfrecht. Andersom is een niet-ouder met gezag wel onderhoudsplichtig, terwijl een ouder zonder gezag dat ook is. Het zijn drie losse vragen: wie is ouder, wie heeft gezag, en wie moet betalen.
Een voorbeeld. Een man oefent vier jaar samen met zijn partner het gezag uit over haar zoon. Na hun uiteengaan wordt het gezamenlijk gezag beëindigd. Zijn onderhoudsplicht loopt daarna nog vier jaar door, maar uiterlijk tot de jongen eenentwintig wordt.
In de praktijk
Weeg voordat u gezag over het kind van uw partner aanvraagt af dat daar een onderhoudsplicht aan vastzit die na afloop nog jaren doorloopt. Komt u er over de hoogte niet uit, dan kan de rechtbank een bijdrage vaststellen of wijzigen; daarvoor hebt u een advocaat nodig. Voor een eerste oriëntatie op behoefte en draagkracht kunt u terecht bij het Juridisch Loket.