Boek 1 Artikel 253m (1:253m BW)

Het ouderlijk vruchtgenot is niet dwingend. Wie een minderjarige iets schenkt of bij testament nalaat, kan bepalen dat de ouders van dat vermogen geen vruchtgenot zullen hebben. Is dat gebeurd, dan komen de opbrengsten van dat vermogen niet aan de ouder toe maar blijven zij bij het kind.

Hoe de uitsluiting tot stand komt

De uitsluiting moet worden bepaald bij de gift zelf of bij de uiterste wilsbeschikking. Het is dus geen keuze die de ouders of het kind achteraf maken, maar een bepaling van de schenker of de erflater. Wie dat wil regelen, moet dat dus doen op het moment van schenken of bij het opstellen van het testament; een latere mededeling is niet genoeg.

Wat het gevolg is

De uitsluiting raakt alleen het vruchtgenot, niet het bewind. De ouder blijft het vermogen beheren, tenzij bij dezelfde gelegenheid ook een aparte bewindvoerder is aangewezen; die mogelijkheid geeft artikel 1:253i BW. De opbrengsten worden bij het vermogen van het kind gevoegd en blijven daarmee bestemd voor het kind zelf.

Voor de ouder betekent dit dat hij deze rente of huur niet als eigen inkomsten mag beschouwen en dat hij zich er wel over moet verantwoorden. Wie dat verschil niet in de gaten houdt, loopt het risico van slecht bewind zoals artikel 1:253j BW dat bedoelt.

Waarom dit wordt gebruikt

De uitsluiting komt vooral voor in testamenten van grootouders die willen dat een bedrag daadwerkelijk voor het kleinkind beschikbaar blijft, bijvoorbeeld voor een studie. Ook bij een schenking aan een kind waarvan de ouders in financiële problemen verkeren, kan de uitsluiting nuttig zijn. Zij beschermt de opbrengsten van het vermogen tegen gebruik binnen het gezin.

Bij wie u moet zijn

Voor een testament gaat u naar de notaris; die legt vast dat het vruchtgenot is uitgesloten en kan tegelijk een bewindvoerder aanwijzen. Bij een schenking kunt u de bepaling in de schenkingsakte of de schriftelijke voorwaarden opnemen. Gaat het later mis met het beheer, dan is de kantonrechter de rechter bij wie u terechtkunt.

Een voorbeeld. Een oma laat haar kleindochter van negen een bedrag na en bepaalt in haar testament dat de ouders daarvan geen vruchtgenot hebben. De rente wordt bij het bedrag opgeteld en blijft van de kleindochter. De ouders beheren het geld wel, tenzij oma daarvoor iemand anders heeft aangewezen.

In de praktijk

Wilt u dat een bedrag echt bij het kind blijft, bespreek dan met de notaris of u naast de uitsluiting van het vruchtgenot ook een bewindvoerder wilt aanwijzen; die twee zijn los van elkaar te regelen. Ouders die zo'n schenking of erfenis beheren, doen er goed aan het bedrag op een aparte rekening te zetten en de opbrengsten daarop te laten staan.