Boek 1 Artikel 252 (1:252 BW)

Ouders die niet met elkaar zijn getrouwd of een geregistreerd partnerschap hebben, en die het gezag niet al van rechtswege samen uitoefenen, kunnen het gezamenlijk gezag krijgen door daarvan een aantekening te laten maken in het gezagsregister. Zij moeten daar samen om vragen. Er komt geen rechter aan te pas: de aantekening zelf doet het gezag ontstaan.

Wie deze weg kan gebruiken

Het gaat om ouders van wie het ouderschap vaststaat maar die het gezag niet al gezamenlijk hebben op grond van artikel 1:251b BW. De aantekening kan niet worden gevraagd voor kinderen over wie de ouders het gezamenlijk gezag al eerder hebben uitgeoefend. Wie het gezag dus ooit samen had en later verloor, kan het langs deze eenvoudige weg niet terugkrijgen; daarvoor moet hij naar de rechtbank.

Wanneer de griffier weigert

De griffier toetst niet of gezamenlijk gezag verstandig is, maar of een van de in de wet genoemde beletselen zich voordoet. Hij weigert de aantekening als op het moment van het verzoek een van de ouders of beiden onbevoegd is tot het gezag, als het gezag van een van hen is beëindigd terwijl de ander het gezag uitoefent, als een voogd met het gezag is belast, als de voorziening in het gezag is komen te ontbreken, of als de ouder met gezag dat samen met een ander dan een ouder uitoefent.

Beroep tegen een weigering

Tegen een weigering staat maar in één geval een rechtsgang open: wanneer geweigerd is wegens onbevoegdheid tot het gezag, en die onbevoegdheid niet berust op minderjarigheid of ondercuratelestelling. Dan kan de rechtbank worden gevraagd de aantekening alsnog te gelasten. De rechtbank wijst dat verzoek af als er gegronde vrees bestaat dat de belangen van het kind bij inwilliging worden verwaarloosd.

Bij de overige weigeringsgronden staat geen beroep open, maar dat pakt niet overal even streng uit. De griffier kijkt naar de stand van zaken op het moment van het verzoek. Is geweigerd omdat een ouder nog minderjarig is of onder curatele staat, dan kunnen de ouders de aantekening gewoon opnieuw vragen zodra die ouder tot het gezag bevoegd is; het gezamenlijk gezag ontstaat dan alsnog zonder dat er een rechter aan te pas komt. Gaat het om een voogd, om beëindigd gezag, om een ontbrekende voorziening in het gezag of om gezag dat samen met een niet-ouder wordt uitgeoefend, dan is voor een wijziging wel een beslissing van de rechtbank nodig.

Een voorbeeld

Een moeder en de erkenner van haar dochter hebben bij de erkenning verklaard dat het gezag alleen bij de moeder blijft. Twee jaar later willen zij het gezag toch samen uitoefenen. Zij dienen samen een verzoek in om de aantekening in het gezagsregister te laten plaatsen. Er speelt geen voogdij en geen onbevoegdheid, dus de aantekening volgt en vanaf dat moment hebben zij samen het gezag.

In de praktijk

Voor deze weg is de instemming van beide ouders nodig; weigert de andere ouder, dan blijft alleen een verzoek aan de rechtbank over. Controleer na afloop of de aantekening daadwerkelijk is geplaatst, want daar hangt af of instellingen u als gezagdrager erkennen. Een uittreksel uit het register kunt u opvragen bij de rechtbank.