Boek 1 Artikel 247 (1:247 BW)

Verzorging, opvoeding en gelijkwaardig ouderschap

Het ouderlijk gezag omvat de plicht en het recht van de ouder zijn minderjarig kind te verzorgen en op te voeden.
Onder verzorging en opvoeding worden mede verstaan de zorg en de verantwoordelijkheid voor het geestelijk en lichamelijk welzijn en de veiligheid van het kind alsmede het bevorderen van de ontwikkeling van zijn persoonlijkheid. In de verzorging en opvoeding van het kind passen de ouders geen geestelijk of lichamelijk geweld of enige andere vernederende behandeling toe.
Het ouderlijk gezag omvat mede de verplichting van de ouder om de ontwikkeling van de banden van zijn kind met de andere ouder te bevorderen.
Een kind over wie de ouders gezamenlijk het gezag uitoefenen, behoudt na ontbinding van het huwelijk anders dan door de dood of na scheiding van tafel en bed, na de ontbinding van het geregistreerd partnerschap anders dan door de dood, of na het beëindigen van de samenleving indien de ouders het gezag gezamenlijk uitoefenen op grond van artikel 251b, eerste lid, of een aantekening als bedoeld in artikel 252, eerste lid, is geplaatst, recht op een gelijkwaardige verzorging en opvoeding door beide ouders.
Ouders kunnen ter uitvoering van het vierde lid in een overeenkomst of ouderschapsplan rekening houden met praktische belemmeringen die ontstaan in verband met de ontbinding van het huwelijk anders dan door de dood of na scheiding van tafel en bed, de ontbinding van het geregistreerd partnerschap anders dan door de dood, of het beëindigen van de samenleving indien de ouders het gezag gezamenlijk uitoefenen op grond van artikel 251b, eerste lid, of een aantekening als bedoeld in artikel 252, eerste lid, is geplaatst, echter uitsluitend voor zover en zolang de desbetreffende belemmeringen bestaan.

Toelichting

Dit artikel beschrijft wat ouderlijk gezag inhoudt. Volgens het eerste lid omvat het de plicht en het recht van de ouder zijn minderjarig kind te verzorgen en op te voeden. De wet vult dat in met een zorgplicht voor het geestelijk en lichamelijk welzijn en de veiligheid van het kind, met een verbod op geweld in de opvoeding, met de plicht de band met de andere ouder te bevorderen en met het recht van het kind op een gelijkwaardige verzorging en opvoeding door beide ouders na een scheiding.

Wat verzorging en opvoeding omvatten

Onder verzorging en opvoeding verstaat de wet mede de zorg en de verantwoordelijkheid voor het geestelijk en lichamelijk welzijn en de veiligheid van het kind, en het bevorderen van de ontwikkeling van zijn persoonlijkheid.

In de verzorging en opvoeding passen de ouders geen geestelijk of lichamelijk geweld of enige andere vernederende behandeling toe.

De band met de andere ouder

Het gezag omvat ook de verplichting van de ouder om de ontwikkeling van de banden van zijn kind met de andere ouder te bevorderen.

Gelijkwaardige verzorging na een scheiding

Een kind over wie de ouders samen het gezag hebben, houdt recht op een gelijkwaardige verzorging en opvoeding door beide ouders wanneer zij uit elkaar gaan. Dat geldt na ontbinding van het huwelijk anders dan door overlijden, na scheiding van tafel en bed, na ontbinding van het geregistreerd partnerschap anders dan door overlijden, en bij het einde van de samenleving van ouders die op grond van artikel 1:251b BW of van een aantekening als bedoeld in artikel 1:252 BW samen het gezag hebben.

Het vijfde lid geeft ouders de ruimte om in hun overeenkomst of ouderschapsplan rekening te houden met praktische belemmeringen die door het uiteengaan zijn ontstaan. Die ruimte is in de tijd begrensd: alleen voor zover en zolang de belemmering bestaat. Valt zij weg, dan vervalt ook de grond om daarmee rekening te houden.

In de praktijk

Komt u er samen niet uit over de verdeling van de zorg, dan kan de rechtbank op verzoek van een ouder een regeling vaststellen of wijzigen. Een mediator of het Juridisch Loket kan helpen voordat u die stap zet.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Hoort statusvoorlichting bij het ouderlijk gezag?

Hoge Raad · 2016-03-18 · ECLI:NL:HR:2016:452

Een kind was geboren na donatie door een bekende donor; de vraag was of de moeder verplicht kon worden het kind te vertellen wie zijn biologische vader is. De Hoge Raad oordeelde dat het geven van informatie over de afstamming behoort tot de zorg en de verantwoordelijkheid voor het geestelijk welzijn en de persoonlijke ontwikkeling van het kind, die het ouderlijk gezag meebrengt. De rechter kan de gezagsouder daartoe verplichten wanneer het belang van het kind dat vergt, bijvoorbeeld om een omgangsregeling te kunnen uitvoeren.
Hoever reikt het gedeeltelijke gezag van de instelling?

Hoge Raad · 2021-05-21 · ECLI:NL:HR:2021:748

In een prejudiciele procedure ging het over de vraag wie beslist over uitstapjes en vakanties van een uit huis geplaatst kind. De Hoge Raad benadrukte dat een ondertoezichtstelling en uithuisplaatsing het gezag van de ouders wel beperken, maar dat het gezag bij de met gezag belaste ouders blijft berusten en alleen op de in de wet genoemde punten kan worden beperkt. Voor gewone dagelijkse beslissingen over het kind, zoals uitstapjes en vakanties, zijn de pleegouders in beginsel zelf bevoegd.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst