Iemands afstamming volgens zijn geboorteakte kan door een ander niet worden betwist, indien hij een staat overeenkomstig die akte heeft.
Boek 1 Artikel 209 (1:209 BW)
Bescherming van de afstamming volgens de geboorteakte
Wettekst
Toelichting
Wie volgens zijn geboorteakte kind van bepaalde ouders is en ook daadwerkelijk als zodanig door het leven gaat, hoeft niet te vrezen dat een buitenstaander die afstamming ter discussie stelt. Dit korte artikel legt dat vast: leeft iemand in overeenstemming met zijn akte, dan kan een ander zijn afstamming niet betwisten.
Twee elementen
De wettekst verbindt twee dingen: wat de geboorteakte over iemands afstamming zegt, en de staat die hij heeft. Vallen die samen, dan is de afstamming voor anderen niet meer aan te vechten. De bescherming is daarmee niet afhankelijk van de vraag of de akte overeenstemt met de biologische werkelijkheid. Of iemands staat in een concreet geval overeenkomt met zijn akte, hangt af van de omstandigheden.
Wat het niet blokkeert
Dit artikel sluit niet elke discussie uit. De wet kent aparte routes waarlangs de betrokkenen zelf hun afstammingsband kunnen aantasten: de ontkenning van het vaderschap of het moederschap en de vernietiging van een erkenning. Die procedures blijven gewoon mogelijk, met hun eigen voorwaarden en termijnen. Wat hier wordt afgesneden, is dat een buitenstaander, bijvoorbeeld een familielid met een belang bij een erfenis, de afstamming van een ander onderuit haalt.
Waarom die bescherming er is
Afstamming is de basis van iemands identiteit en van zijn plaats in een familie. Het artikel voorkomt dat iedereen die daar belang bij heeft die basis kan aanvallen. Waar akte en staat overeenstemmen, staat de afstammingsband daardoor vast tegenover buitenstaanders.
Een voorbeeld. Na het overlijden van een vader stelt een broer van de overledene dat het kind niet zijn kind was, om de erfenis anders te laten uitpakken. Staat het kind volgens de geboorteakte als kind van de overledene te boek en is het ook zo opgegroeid, dan kan de broer die afstamming niet betwisten.
In de praktijk
Bewaar een recent afschrift van uw geboorteakte; dat is het document waarmee u uw afstamming aantoont. Twijfelt u of uw eigen situatie klopt met de akte, laat dat dan beoordelen voordat u actie onderneemt, want de routes die u wel openstaan kennen korte termijnen. Bij vragen over een akte kunt u terecht bij de gemeente waar de akte is opgemaakt.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wanneer heeft iemand staat naar zijn geboorteakte?
De vraag was of de afstamming van een kind nog kon worden betwist, terwijl de geboorteakte een bepaalde man als vader vermeldde en het kind zich ook overeenkomstig die akte in het maatschappelijk verkeer gedroeg. De Hoge Raad legde uit dat het bij 'staat overeenkomstig de geboorteakte' gaat om die feitelijke deelname aan het maatschappelijk verkeer in overeenstemming met de in de akte vermelde gegevens; het vaderschap zelf is een rechtsgevolg en geen in de akte vermeld gegeven. Nu niet was gesteld of gebleken dat de in de geboorteakte vermelde gegevens onjuist waren, stuitte de betwisting op dit artikel af. Dat de betwisting daardoor niet mogelijk is, levert op zichzelf nog geen schending van het recht op eerbiediging van het familie- en gezinsleven op.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.