Boek 1 Artikel 183 (1:183 BW)

De uitspraak van de rechter is ook hier niet het eindpunt. Het huwelijk is pas ontbonden zodra de beschikking is ingeschreven bij de burgerlijke stand. Tot die dag zijn de echtgenoten nog getrouwd, zij het van tafel en bed gescheiden, met alle gevolgen die daaraan hangen.

Dezelfde regels als bij echtscheiding

Voor de inschrijving verwijst de wet naar de regeling bij echtscheiding. Dat betekent twee dingen. Ten eerste kan de inschrijving worden gevraagd door partijen samen of door een van hen alleen; medewerking van de ander is niet nodig. Ten tweede geldt een termijn: gebeurt de aanvraag niet binnen zes maanden na de dag waarop de beschikking onherroepelijk is geworden, dan verliest de beschikking haar kracht en moet de procedure opnieuw.

Als u toch weer bij elkaar komt

Ook de regel over hertrouwen met de eigen ex-echtgenoot is van overeenkomstige toepassing. Trouwen de gewezen echtgenoten later opnieuw met elkaar of laten zij samen een partnerschap registreren, dan komen de huwelijkse gevolgen van rechtswege terug, alsof de ontbinding er nooit was geweest. Wat in de tussenliggende periode rechtsgeldig is gedaan, wordt wel beoordeeld naar het moment waarop het gebeurde. Wat daarmee niet verdwijnt, is de eerdere scheiding van tafel en bed: daarvoor kent de wet een eigen route, namelijk een verzoening die in het huwelijksgoederenregister wordt ingeschreven.

Waarom die datum telt

De datum van inschrijving is de datum waarop u ongehuwd wordt. Vanaf dat moment kunt u met een ander trouwen of een partnerschap aangaan, en verandert uw positie tegenover de Belastingdienst, de pensioenuitvoerder en de gemeente. Dat u niet langer van elkaar erft, was overigens al zo: dat gevolg trad in toen u van tafel en bed scheidde, en hangt dus niet aan deze datum. Wel gaan vanaf die dag de termijnen lopen die aan de ontbinding zijn gekoppeld. Het is dus geen formaliteit maar de scharnierdatum van het hele dossier.

Een voorbeeld. De rechtbank spreekt de ontbinding uit en beide partijen berusten daarin. Vervolgens gaat ieder ervan uit dat de ander de inschrijving regelt. Als na zeven maanden blijkt dat het niet is gebeurd, is de beschikking krachteloos geworden: zij zijn nog steeds getrouwd en moeten opnieuw naar de rechter, met nieuwe kosten.

In de praktijk

Spreek expliciet af wie de inschrijving verzorgt en vraag om bevestiging dat het is gebeurd. Vraag daarna een afschrift van de akte op en controleer of uw burgerlijke staat in de basisregistratie personen is aangepast. Loop meteen daarna uw testament, uw verzekeringen en uw pensioengegevens na, want die zijn vaak nog op de oude situatie geschreven.