Boek 1 Artikel 166 (1:166 BW)

Gescheiden mensen komen soms weer bij elkaar. Trouwen zij opnieuw met elkaar, of gaan zij samen een geregistreerd partnerschap aan, dan herleven volgens dit artikel alle gevolgen van het huwelijk vanzelf, alsof de echtscheiding er nooit is geweest. Er is dus geen aparte handeling voor nodig; het gebeurt van rechtswege op het moment van het nieuwe huwelijk of partnerschap.

Wat herleven betekent

Vanaf het nieuwe huwelijk of partnerschap gelden tussen de echtgenoten weer alle regels die de wet aan een huwelijk verbindt, en de wet behandelt hun verhouding alsof de scheiding niet had plaatsgevonden. Zij zijn weer over en weer verplicht elkaar het nodige te verschaffen (artikel 1:81 BW). Voor bepaalde rechtshandelingen, zoals de verkoop van de woning die zij samen bewonen, hebben zij weer elkaars toestemming nodig (artikel 1:88 BW). En wie overlijdt zonder testament, laat de ander weer als wettelijk erfgenaam achter.

Dat laatste is een reden om testamenten na te lopen. Wie na de scheiding een testament liet maken waarin de ex-echtgenoot geen rol meer speelt, moet nagaan of dat na het nieuwe huwelijk nog overeenkomt met wat hij of zij wil. Een testament past zich niet vanzelf aan de herleefde situatie aan.

De tussenliggende periode blijft in stand

Er is een belangrijke uitzondering, en die staat in de tweede zin. Alles wat in de periode tussen de echtscheiding en het nieuwe huwelijk rechtsgeldig is gedaan, blijft beoordeeld naar het moment waarop het gebeurde. Wie in die tussentijd als ongehuwde een huis verkocht, een lening afsloot of een schenking deed, heeft dat rechtsgeldig gedaan; die handelingen worden niet met terugwerkende kracht aangetast doordat het huwelijk herleeft.

Daardoor kunnen derden die in die periode met een van beiden zaken deden, uitgaan van de situatie op dat moment. Zij lopen niet het risico dat achteraf blijkt dat zij toch met een gehuwde persoon te maken hadden en bijvoorbeeld toestemming van de ander nodig hadden.

Wie doet wat

Voor het nieuwe huwelijk of partnerschap gaat u gewoon naar de ambtenaar van de burgerlijke stand; er komt geen rechter aan te pas. Wel is het verstandig vooraf bij een notaris te laten uitzoeken hoe uw vermogenspositie er na de herleving uitziet, zeker als er in de tussentijd bezittingen of schulden zijn bijgekomen.

Een voorbeeld. Twee mensen scheiden en verdelen hun vermogen. Drie jaar later trouwen zij opnieuw met elkaar. De verdeling die zij destijds hebben gedaan blijft geldig, en ook de koop van het huis dat een van beiden in de tussenperiode alleen kocht, blijft in stand. Daarmee is nog niet gezegd in welk vermogen die woning na het nieuwe huwelijk valt: doordat alle gevolgen van het huwelijk herleven, is dat een aparte vraag die om advies vraagt.

In de praktijk

Zet op een rij wat er in de tussenperiode is veranderd: eigendom van de woning, schulden, verzekeringen en testamenten. Betaalde de een na de scheiding partneralimentatie aan de ander, dan eindigt die verplichting wanneer de ontvanger opnieuw trouwt of een geregistreerd partnerschap aangaat (artikel 1:160 BW), ook als dat met de eigen ex-echtgenoot is. Laat, als het om substantieel vermogen gaat, de nieuwe situatie vastleggen voordat u de datum prikt.