Boek 1 Artikel 118 (1:118 BW)

Wie onder curatele staat, is handelingsonbekwaam en kan zijn vermogensrechtelijke zaken niet zelfstandig regelen. Deze bepaling werkt dat uit voor huwelijkse voorwaarden: na de huwelijksvoltrekking kan een echtgenoot die onder curatele staat alleen met toestemming van zijn curator huwelijkse voorwaarden maken of wijzigen.

Waarom deze bescherming

Huwelijkse voorwaarden kunnen iemands vermogenspositie ingrijpend veranderen, soms pas jaren later merkbaar. Wie onder curatele staat, wordt door de wet beschermd tegen handelingen waarvan hij de gevolgen zelf niet goed kan overzien. De curator, die door de kantonrechter is benoemd, beoordeelt of de afspraak in het belang van de betrokkene is.

Wat de toestemming inhoudt

• Maken én wijzigen: de toestemming is nodig voor nieuwe voorwaarden tijdens het huwelijk, maar ook voor het aanpassen van voorwaarden die al bestaan.
• Alleen voor de echtgenoot onder curatele: de andere echtgenoot handelt voor zichzelf en heeft geen toestemming van de curator nodig voor zijn eigen deel van de afspraak.
• Ongeacht de inhoud: de wet maakt geen onderscheid naar wat de voorwaarden regelen; ook een wijziging die voor de echtgenoot onder curatele gunstig uitpakt, valt onder de regel.

Curatele is iets anders dan bewind of mentorschap. Bij bewind gaat het alleen om de goederen en blijft iemand handelingsbekwaam; bij mentorschap gaat het om beslissingen over verzorging, verpleging en behandeling. Deze bepaling ziet uitsluitend op curatele.

Voor en na de huwelijksvoltrekking

De regel geldt uitdrukkelijk voor de periode na de huwelijksvoltrekking. Voor voorwaarden die vóór het huwelijk worden gemaakt geldt de eigen regeling van artikel 1:117 BW, met de toestemming van degenen die ook voor het huwelijk zelf toestemming moeten geven.

Vorm en inschrijving

Ook met toestemming van de curator blijven de gewone vormvoorschriften gelden. Huwelijkse voorwaarden worden bij notariële akte aangegaan en moeten in het huwelijksgoederenregister worden ingeschreven om tegenover derden te kunnen worden ingeroepen. De toestemming van de curator komt daar dus bij; zij vervangt die eisen niet.

In de praktijk

Een vrouw staat onder curatele na een hersenletsel. Haar echtgenoot en zij willen tijdens het huwelijk hun gemeenschap van goederen omzetten in voorwaarden met een verrekenbeding, omdat hij als zelfstandige gaat werken. Dat kan alleen als haar curator met die wijziging instemt. De curator bekijkt wat de nieuwe regeling voor haar vermogen en haar verzorging op langere termijn betekent.

Zonder toestemming van de curator kan de wijziging niet worden doorgevoerd, hoe ver de voorbereiding ook is gevorderd. De vraag of de curator instemt, staat dus aan het begin van het traject.