Boek 1 Artikel 107 (1:107 BW)

Afstand doen van de gemeenschap is een recht, maar het kan worden verspeeld. Wie zich goederen uit de boedel heeft toegeëigend, ze heeft laten verdwijnen of achterover heeft gedrukt, kan geen afstand meer doen. Dat geldt voor de echtgenoot zelf en voor zijn erfgenamen. Wie zich als eigenaar gedraagt, kan niet later zeggen dat hij met die gemeenschap niets te maken wil hebben.

Wat wél mag

Handelingen van dagelijks bestuur of handelingen die tot behoud van de goederen strekken, hebben dit gevolg niet. U mag dus de post openen, de verzekering doorbetalen, een lekkage laten repareren of de huur voldoen zonder daarmee uw recht op afstand te verliezen. Zulke handelingen zijn juist nodig om de boedel niet te laten verslechteren.

• Toegestaan: onderhoud, verzekering, lopende betalingen, spullen veiligstellen.

- Niet toegestaan: goederen verkopen, verdelen of meenemen alsof zij van u zijn, of ze buiten het zicht van anderen brengen.

Wegmaken na de afstand

Ook nadat afstand is gedaan blijft er een grens. Wie daarna goederen van de gemeenschap wegmaakt of verduistert, verliest de bevoegdheid zich te beroepen op de bevrijding van schulden die de wet aan de afstand verbindt, in artikel 1:103 BW, vierde lid. De bescherming valt dan alsnog weg, terwijl het aandeel al bij de ander is aangewassen.

Waarom de wet zo streng is

De regeling van de afstand beschermt iemand die met een negatieve gemeenschap zit. Die bescherming is niet bedoeld voor wie eerst het waardevolle deel apart zet en daarna de schulden bij de ander achterlaat. Schuldeisers en de andere echtgenoot moeten erop kunnen vertrouwen dat de boedel intact blijft tot duidelijk is wie wat doet.

In de praktijk

Een man verkoopt na het overlijden van zijn vrouw de auto en de inboedel en maakt de opbrengst over naar een eigen rekening. Later blijkt de gemeenschap negatief en wil hij afstand doen. Dat kan niet meer: hij heeft zich de goederen aangetrokken. Had hij alleen de verzekering doorbetaald en de woning ontruimd op verzoek van de verhuurder, dan was er niets aan de hand geweest.

Wacht daarom met het verkopen of verdelen van spullen tot duidelijk is wat u gaat doen, en leg vast welke handelingen u wel verricht en waarom. Bij twijfel: eerst advies, dan handelen.