Boek 1 Artikel 81 (1:81 BW)

Dit artikel beschrijft in twee zinnen wat echtgenoten elkaar verschuldigd zijn. De eerste zin noemt getrouwheid, hulp en bijstand. De tweede zin voegt daar een verplichting aan toe die vooral financieel uitwerkt: echtgenoten moeten elkaar het nodige verschaffen. Op die tweede zin berust de onderhoudsplicht tussen echtgenoten zolang het huwelijk duurt.

Het nodige verschaffen

De verplichting om elkaar het nodige te verschaffen houdt in dat echtgenoten financieel voor elkaar instaan, zodat een echtgenoot zonder eigen inkomen niet zonder middelen zit. Woont u nog samen, dan loopt dat meestal via de kosten van de huishouding van artikel 1:84 BW. Woont u al apart maar bent u nog getrouwd, dan kan de echtgenoot zonder voldoende inkomen een bijdrage in zijn levensonderhoud vragen. Die aanspraak bestaat dus al vóór een eventuele scheiding; na de echtscheiding gelden de regels over partneralimentatie.

Komen echtgenoten er samen niet uit, dan kan de rechter een bijdrage in het levensonderhoud vaststellen. Daarbij spelen de behoefte van de een en de draagkracht van de ander een rol, zoals bij andere onderhoudsverplichtingen.

Getrouwheid, hulp en bijstand

De eerste zin van het artikel gaat over de persoonlijke verhouding tussen echtgenoten en geldt voor beiden gelijk: de wet spreekt van verplichtingen die zij 'elkander' verschuldigd zijn. Een omschrijving van getrouwheid, hulp en bijstand geeft de wet niet; wat zij in een concreet huwelijk betekenen, hangt af van de omstandigheden. De zin geeft zo een maatstaf voor de manier waarop echtgenoten met elkaar omgaan, zonder die in concrete handelingen te vertalen.

Voor geregistreerde partners geldt hetzelfde

De titel over de rechten en verplichtingen van echtgenoten is op het geregistreerd partnerschap van overeenkomstige toepassing. Wat hier staat, geldt dus ook voor geregistreerde partners. Voor samenwoners zonder registratie geldt het niet: zij hebben deze onderlinge verplichtingen alleen als zij die zelf in een samenlevingscontract hebben afgesproken.

In de praktijk

Een vrouw stopt met werken om voor haar zieke man te zorgen en heeft daardoor geen eigen inkomen meer. Zij hoeft niet af te wachten tot er wordt gescheiden om aanspraak te maken op geld voor haar levensonderhoud; die verplichting bestaat al zolang het huwelijk duurt. Loopt het overleg vast, dan kan zij een voorziening vragen.

Geeft een echtgenoot de ander geen geld meer terwijl die zelf geen inkomen heeft, dan kan de gemeente informatie geven over voorzieningen, en het Juridisch Loket over de mogelijkheid om een bijdrage in het levensonderhoud te vragen.