Boek 1 Artikel 74 (1:74 BW)

Een huwelijk dat is aangegaan door iemand die de wettelijk vereiste leeftijd nog niet had, kan in beginsel nietig worden verklaard. Artikel 1:74 BW zet daar een grens aan: heeft die persoon op de dag waarop het verzoek wordt gedaan de vereiste leeftijd inmiddels wél bereikt, dan kan de nietigverklaring niet meer worden gevraagd.

Wat de bepaling uitsluit

Het artikel verbindt een gevolg aan één feit: de leeftijd van de betrokkene op de dag van het verzoek. Is de vereiste ouderdom op die dag bereikt, dan is een verzoek tot nietigverklaring op grond van het leeftijdsgebrek niet meer mogelijk. Het huwelijk blijft dan bestaan, ook al ontbrak bij de voltrekking de vereiste leeftijd. Welke leeftijd vereist is, staat niet in dit artikel maar in artikel 1:31 BW.

Het moment dat telt

Bepalend is de dag waarop het verzoek wordt ingediend, niet de dag waarop de rechter beslist en niet de dag van de huwelijksvoltrekking. Wie vóór die verjaardag geen verzoek heeft ingediend, komt te laat.

• Verzoek vóór het bereiken van de leeftijd — de grond staat nog open en kan aan de rechtbank worden voorgelegd.
• Verzoek daarna — de nietigverklaring kan niet meer op deze grond worden gevraagd.

Dat de rechter pas beslist nadat de betrokkene de leeftijd heeft bereikt, maakt voor een tijdig ingediend verzoek dus geen verschil.

Andere gronden blijven mogelijk

Dit artikel gaat alleen over de leeftijd. Was er meer aan de hand — dwang, dwaling of een geestelijke stoornis — dan gelden de eigen regels van artikel 1:71 BW en artikel 1:73 BW, met hun eigen termijnen. En los daarvan blijft de echtscheiding beschikbaar voor wie het huwelijk wil beëindigen zonder dat er een gebrek bij het sluiten was.

Een voorbeeld: iemand blijkt te zijn getrouwd voordat hij de vereiste leeftijd had. Familie overweegt de rechtbank te vragen het huwelijk nietig te verklaren, maar wacht af. Op het moment dat het verzoek uiteindelijk wordt ingediend, is de betrokkene inmiddels oud genoeg. De rechter kan het huwelijk dan niet meer op deze grond aantasten.

In de praktijk

Voor wie een verzoek op deze grond overweegt, is de datum waarop de betrokkene de vereiste leeftijd bereikt de uiterste grens. Gaat het niet alleen om de leeftijd maar ook om druk vanuit de familie, dan is artikel 1:71 BW van belang, dat voor dwang een eigen regeling kent. Voor hulp en advies kunt u terecht bij de gemeente of het Juridisch Loket; de Raad voor de Kinderbescherming kan in beeld komen wanneer het welzijn van een minderjarige in het geding is.