Boek 1 Artikel 45 (1:45 BW)

Niet iedereen kan een geboorteakte laten zien. Wie is gevlucht, uit een land komt waar de registers zijn vernield of nooit is aangegeven, staat bij de gemeente met lege handen. Artikel 1:45 BW zorgt dat dat een huwelijk niet onmogelijk maakt: in plaats van de akte kan een beëdigde verklaring worden afgelegd.

Wanneer deze weg openstaat

Twee dingen moeten samenvallen. De geboortegegevens kunnen niet worden geverifieerd, en de betrokkene is niet in staat een geboorteakte over te leggen. Het is dus geen keuzemogelijkheid voor wie zijn papieren niet wil opvragen: bestaat er een akte die te krijgen is, dan moet die er komen.

Wat u verklaart

De verklaring gaat over de gegevens die anders uit de akte zouden blijken: het geslacht, de plaats en het land van geboorte, zo nauwkeurig mogelijk de geboortedatum, en de persoonsgegevens van de ouders. Dat de datum niet altijd exact bekend is, erkent de wet daarmee uitdrukkelijk.

Beëdigd betekent dat u de verklaring onder ede aflegt, ten overstaan van de ambtenaar van de burgerlijke stand die het huwelijk zal voltrekken. Onjuist verklaren onder ede is strafbaar; de verklaring is dus geen formaliteit.

Wat er in de huwelijksakte komt

Van de afgelegde verklaring wordt in de huwelijksakte melding gemaakt. Later is daardoor zichtbaar dat de gegevens niet op een akte maar op een verklaring berusten. Dat kan van belang zijn als er ooit alsnog documenten opduiken die iets anders zeggen.

De verklaring bewijst dus niet dat de gegevens juist zijn; zij maakt het huwelijk mogelijk ondanks het ontbreken van bewijs. Andere instanties kunnen op hun eigen terrein nog steeds om documenten vragen.

Een voorbeeld. Een vrouw is gevlucht uit een land waar de burgerlijke stand niet meer functioneert. Zij wil trouwen, maar krijgt geen geboorteakte. Bij de gemeente legt zij onder ede een verklaring af over haar geboorteplaats, haar geboortejaar en haar ouders. In de huwelijksakte wordt daarvan aantekening gemaakt.

In de praktijk

Meld bij de melding van het voorgenomen huwelijk meteen dat u geen geboorteakte heeft, en leg uit wat u wel heeft geprobeerd: een aanvraag bij de instantie in het land van herkomst, een bericht van de ambassade, of documentatie dat de registers er niet meer zijn. Neem alle documenten mee die iets over uw geboorte zeggen. Wilt u de gegevens structureel vastgelegd hebben, dan is een rechterlijke procedure om een akte te laten opmaken een aparte mogelijkheid.