Boek 1 Artikel 26b (1:26b BW)

Artikel 1:26a BW helpt alleen mensen die al een Nederlandse akte hebben. Wie hier in de registers helemaal niet voorkomt, heeft niets waaraan een vermelding kan worden gehecht. Dat kan gaan om een ontbrekende geboorteakte, maar even goed om een akte over een huwelijk, een geregistreerd partnerschap of een overlijden. Voor die gevallen is artikel 1:26b BW geschreven: de rechtbank Den Haag kan dan meteen regelen dat er wel een akte komt.

De drie mogelijkheden

De rechtbank kan bij haar beschikking gelasten dat een geschikte buitenlandse akte wordt ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand in Den Haag. Zij kan daarnaast bevelen dat de akte van inschrijving wordt verbeterd als daar iets niet klopt. En zij kan een last geven om een akte te laten opmaken zoals bedoeld in artikel 1:25c BW, eveneens met een last tot verbetering.

Die laatste mogelijkheid is de zwaarste. Zij is bedoeld voor het geval er helemaal geen bruikbaar buitenlands stuk is om in te schrijven, bijvoorbeeld omdat het land van herkomst nooit een akte heeft opgemaakt of de registers verloren zijn gegaan. De rechter stelt de gegevens dan zelf vast en de ambtenaar maakt daarvan een akte op.

Waarom Den Haag

Voor deze beslissingen is de rechtbank Den Haag aangewezen, en de akten komen in de Haagse registers. Zo is er één plek in Nederland waar de akten van mensen zonder eigen Nederlandse geboortegemeente worden bewaard. Voor de betrokkene betekent dit dat hij later voor een afschrift altijd bij Den Haag moet zijn, ook als hij aan de andere kant van het land woont.

Op verzoek of ambtshalve

Ook hier kan de rechtbank op verzoek beslissen of uit eigen beweging. Vraag er wel zelf om: schrijf in het verzoekschrift welke akte moet worden ingeschreven, of, als die er niet is, welke gegevens volgens u moeten worden vastgelegd, en onderbouw dat met wat u aan documenten heeft.

Een voorbeeld. Een vrouw is als jong kind naar Nederland gekomen uit een land waar haar geboorte nooit officieel is vastgelegd. Zij wil trouwen, maar de gemeente vraagt om een geboorteakte die zij niet heeft en niet kan krijgen. De rechtbank Den Haag stelt haar gegevens vast en gelast dat daarvan een akte wordt opgemaakt. Daarmee kan zij verder.

Wat het oplevert

Het resultaat is een akte in de Nederlandse registers die als basis dient voor alles wat daarna komt: inschrijving in de basisregistratie personen, een reisdocument, een huwelijk of geregistreerd partnerschap, en de vastlegging van gebeurtenissen die later volgen.

In de praktijk

Bereid dit verzoek goed voor. Verzamel alles wat over uw geboorte iets zegt: oude documenten, verklaringen van familie, stukken van de instantie in het land van herkomst waaruit blijkt dat er niets meer te halen valt. Hoe beter de rechter kan nagaan waarom er geen akte is, hoe eenvoudiger hij de gegevens kan vaststellen. Voor het verzoek heeft u een advocaat nodig; wie de kosten niet kan dragen, kan navragen of gesubsidieerde rechtsbijstand mogelijk is.