Boek 1 Artikel 19c (1:19c BW)

Staan in een geboorteakte een voorlopige voornaam en een voorlopige geslachtsnaam, omdat de ouders van het kind onbekend zijn, dan moet de ambtenaar van de burgerlijke stand daar meteen melding van maken. Hij stuurt onverwijld een volledig afschrift van die akte naar de minister van Justitie. Dat is de eerste stap naar een koninklijk besluit waarin de namen definitief worden vastgesteld.

Waarom er voorlopige namen zijn

Een kind kan niet zonder naam in de registers staan. Zijn de vader en de moeder onbekend, bijvoorbeeld bij een te vondeling gelegd kind, dan neemt de ambtenaar voorlopige namen op zodat de akte compleet is en het kind kan worden ingeschreven. Die regeling staat in artikel 1:5 BW. Zonder die tussenoplossing zou het kind geen naam hebben en dus in de praktijk nergens terechtkunnen.

Voorlopig betekent hier echt voorlopig: de namen blijven staan tot bij koninklijk besluit is bepaald welke voornamen en welke geslachtsnaam het kind krijgt.

Wat de melding in gang zet

Het afschrift dat naar de minister gaat, is de aanleiding voor de voorbereiding van dat besluit. Het gaat om een volledig afschrift, dus met alle gegevens die in de akte staan, zodat op het ministerie duidelijk is wat er al is vastgelegd en wat nog moet worden aangevuld. Het woord onverwijld drukt uit dat de ambtenaar daar niet mee mag wachten.

Zodra het koninklijk besluit er is, wordt dat aan de geboorteakte gekoppeld door middel van een latere vermelding. Vanaf dat moment heeft het kind zijn definitieve namen, en die werken door in de basisregistratie personen en in reisdocumenten.

Wie doet wat

De ambtenaar van de burgerlijke stand maakt de akte op en stuurt het afschrift. De minister bereidt de vaststelling van de namen voor. De officier van justitie speelt een rol bij de gegevens die niet bekend zijn, zoals de geboortedatum en de geboorteplaats; dat staat in artikel 1:19b BW. En omdat er geen ouders met gezag zijn, wordt er daarnaast voorzien in voogdij, zodat er iemand is die namens het kind kan optreden.

Een voorbeeld. Een pasgeboren kind wordt aangetroffen zonder enige aanwijzing over zijn ouders. De ambtenaar maakt de geboorteakte op met voorlopige namen en stuurt nog dezelfde dagen een volledig afschrift naar de minister. Enige tijd later worden bij koninklijk besluit de namen vastgesteld en wordt dat bij de akte aangetekend.

In de praktijk

Voor pleegouders of voogden van een kind in deze situatie is het goed te weten dat de voorlopige namen niet blijvend zijn en dat er een aparte procedure loopt. Wilt u weten hoe ver die is, dan is de gemeente waar de akte is opgemaakt het eerste aanspreekpunt; zij kan navragen wat de stand van zaken is en wat er in de akte staat aangetekend.