Boek 6 Artikel 193j (6:193j BW)

Deze bepaling maakt de regeling over oneerlijke handelspraktijken bruikbaar. Zij regelt drie dingen die voor een consument het verschil maken: wie moet bewijzen dat de informatie klopte, wanneer de handelaar de schade moet vergoeden, en wat er met de overeenkomst gebeurt die uit de praktijk is voortgekomen.

De bewijslast ligt bij de handelaar

Wordt er een vordering ingesteld of een collectief verzoek gedaan op grond van de bepalingen over oneerlijke handelspraktijken, dan moet de handelaar de materiële juistheid en volledigheid van zijn informatie bewijzen, als dat passend lijkt gelet op de omstandigheden en met inachtneming van de rechtmatige belangen van alle partijen. U hoeft dus niet aan te tonen dat een claim onjuist was; hij moet aantonen dat zij klopte. Wie met onderbouwing komt aanzetten die er niet is, verliest op dit punt.

Aansprakelijkheid voor de schade

Is er onrechtmatig gehandeld, dan is de handelaar aansprakelijk voor de daardoor ontstane schade, tenzij hij bewijst dat dit niet aan zijn schuld te wijten is en ook niet op een andere grond voor zijn rekening komt. Ook hier ligt het bewijs dus bij hem. Onder de schade valt bijvoorbeeld het prijsverschil, de kosten van herstel of vervanging en de kosten die u maakte om het probleem op te lossen.

De overeenkomst is vernietigbaar

Een overeenkomst die door een oneerlijke handelspraktijk tot stand is gekomen, is vernietigbaar. Vernietigbaar is niet hetzelfde als nietig: de overeenkomst geldt gewoon totdat iemand haar vernietigt. U moet zich er dus zelf op beroepen, met een verklaring aan de wederpartij of via de rechter.

• Wat vernietiging doet: de overeenkomst wordt geacht nooit te hebben bestaan, zodat betaalde bedragen en geleverde zaken terug moeten.
• U kunt ook kiezen voor behoud: wilt u het product houden, dan kunt u zich beperken tot schadevergoeding, bijvoorbeeld het verschil in waarde.

- Wacht niet te lang: voor de bevoegdheid tot vernietiging gelden verjaringsregels, en zij vervalt zodra u de overeenkomst bevestigt, bijvoorbeeld door haar na ontdekking bewust te blijven uitvoeren.

Een voorbeeld

Een consument koopt zonnepanelen na een verkoopgesprek waarin een opbrengst werd genoemd die de verkoper niet kan onderbouwen. Zij hoeft niet te bewijzen dat de opbrengst onjuist was; de handelaar moet laten zien waarop hij zich baseerde. Lukt dat niet, dan kan zij de koop vernietigen en haar geld terugvragen, of de panelen houden en het verschil als schade vorderen.

In de praktijk

Schrijf de handelaar schriftelijk aan, beschrijf welke mededeling of welke druk uw besluit heeft bepaald en vraag om onderbouwing. Kondig duidelijk aan wat u wilt: vernietiging en terugbetaling, of behoud met schadevergoeding. Bewaar advertenties, offertes en gespreksverslagen. Melden bij de toezichthouder kan daarnaast, maar levert u zelf geen geld op; daarvoor is uw eigen brief of procedure nodig.