Boek 3 Artikel 305d (3:305d BW)

Bevel tot staken en aanpassing van een gedragscode

Het gerechtshof Den Haag kan op verzoek van een stichting of vereniging met volledige rechtsbevoegdheid, die krachtens haar statuten tot taak heeft de bescherming van gelijksoortige belangen van andere personen: a. bevelen dat degene die een overtreding pleegt van de wettelijke bepalingen, bedoeld in onderdeel a van de bijlage bij de Wet handhaving consumentenbescherming, die overtreding staakt; b. bevelen dat een gedragscode die een handelen in strijd met de artikelen 193a tot en met 193i van Boek 6 bevordert door de houder van die gedragscode, bedoeld in artikel 193a, onder i, van Boek 6, wordt aangepast; c. de houder van de gedragscode die het handelen in strijd met de artikelen 193a tot en met 193i van Boek 6 bevordert, veroordelen tot het openbaar maken of openbaar laten maken van de beschikking, bedoeld in de onderdelen a en b. Indien er sprake is van een misleidende handelspraktijk als bedoeld in de artikelen 193c tot en met 193g van Boek 6, kan het gerechtshof op verzoek van de handelaar tevens veroordelen tot rectificatie van de informatie. De openbaarmaking of rectificatie geschiedt op een door het gerechtshof te bepalen wijze en op kosten van de door het gerechtshof aan te geven partij of partijen.
Artikel 305a lid 3, onderdeel (c), is van overeenkomstige toepassing op een verzoek als bedoeld in het eerste lid.
Het gerechtshof behandelt het verzoek onverwijld.
Geschillen ter zake van de tenuitvoerlegging van de in lid 1 bedoelde veroordelingen, alsmede van de veroordeling tot betaling van een dwangsom, zo deze is opgelegd, worden bij uitsluiting door het gerechtshof Den Haag beslist.

Toelichting

Voor een deel van het consumentenrecht bestaat een aparte, snelle route bij één gerecht. Dit artikel geeft het gerechtshof Den Haag de bevoegdheid om op verzoek van een stichting of vereniging met volledige rechtsbevoegdheid die volgens haar statuten opkomt voor gelijksoortige belangen van anderen, in te grijpen bij overtredingen van consumentenregels en bij gedragscodes die oneerlijke handelspraktijken in de hand werken.

Wat het hof kan bevelen

Staken van de overtreding. Het hof kan bevelen dat degene die een bepaling overtreedt die in de bijlage bij de Wet handhaving consumentenbescherming is aangewezen, daarmee stopt.
Aanpassing van een gedragscode. Bevordert een gedragscode handelen dat in strijd komt met de regels over oneerlijke handelspraktijken in Boek 6, dan kan het hof de houder van die code opdragen haar aan te passen.

- Openbaarmaking van de beschikking. De houder van zo'n gedragscode kan worden veroordeeld de beslissing openbaar te maken of te laten maken.

Rectificatie bij misleiding

Is er sprake van een misleidende handelspraktijk in de zin van de bepalingen daarover in Boek 6, dan kan het hof daarnaast een veroordeling tot rectificatie van de informatie uitspreken. De wet verbindt die mogelijkheid aan een verzoek van de handelaar en zegt in deze zin niet wie de veroordeling treft. De openbaarmaking of de rectificatie gebeurt op een door het hof te bepalen wijze en op kosten van de partij of partijen die het hof aanwijst. Zo kan niet alleen de bron van de misleiding worden aangepakt, maar ook het beeld worden bijgesteld dat bij het publiek is ontstaan.

Eén gerecht, snelle behandeling

Twee kenmerken springen eruit. Het hof behandelt het verzoek onverwijld, wat past bij het doel: een lopende praktijk die schade toebrengt moet snel kunnen worden gestopt. En geschillen over de tenuitvoerlegging van deze veroordelingen, ook over een eventueel opgelegde dwangsom, worden bij uitsluiting door het gerechtshof Den Haag beslist. Daarmee blijft de hele zaak, van verzoek tot executie, bij hetzelfde gerecht.

De eis dat de organisatie voldoende heeft geprobeerd het gevorderde in overleg met de wederpartij te bereiken, geldt ook voor dit verzoek. Wie meteen naar het hof stapt zonder de ander de kans te geven de praktijk zelf te beëindigen, loopt het risico dat het verzoek daarop strandt.

Een voorbeeld

Een consumentenorganisatie merkt dat een branchevereniging in haar gedragscode een verkoopmethode aanbeveelt die klanten op het verkeerde been zet over de prijs. Zij vraagt het hof de code te laten aanpassen en de beslissing openbaar te laten maken. Levert de aanbevolen methode een misleidende handelspraktijk op, dan kan daarbij ook rectificatie van de informatie worden bevolen, zodat de onjuiste voorstelling waarmee klanten zijn misleid, tegenover hen wordt rechtgezet.

In de praktijk

Voor organisaties is dit een korte weg naar een concreet resultaat: geen schadevergoeding, maar het stoppen van een praktijk en het herstellen van het beeld bij het publiek. Dat is vaak precies wat nodig is om verdere schade te voorkomen.

Voor ondernemingen en brancheorganisaties is de les dat een gedragscode geen vrijblijvend document is. Wat daarin staat, kan door de rechter worden getoetst en zo nodig worden aangepast, met openbaarmaking als sluitstuk.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst