Boek 3 Artikel 69 (3:69 BW)

Heeft iemand zonder volmacht in naam van een ander gehandeld, dan is die ander in beginsel niet gebonden. Maar hij kan de handeling alsnog aanvaarden. Dat heet bekrachtiging: de rechtshandeling krijgt dan hetzelfde gevolg als wanneer er van meet af aan een volmacht was geweest. Dit artikel zegt hoe dat moet, tot wanneer het kan en wat er gebeurt met rechten die intussen aan anderen zijn gegeven.

Wat bekrachtiging doet

Bekrachtiging repareert het ontbreken van de bevoegdheid. De vertegenwoordigde wordt partij bij de overeenkomst en de gevolgen treffen hem, alsof hij de tussenpersoon vooraf had gemachtigd. Hij kiest dus zelf: hij kan de handeling laten voor wat zij is, of haar naar zich toe halen. Wie slechts een deel van de handeling bekrachtigt of daaraan een voorwaarde verbindt, moet er rekening mee houden dat een onmiddellijk belanghebbende daarmee geen genoegen hoeft te nemen; in de praktijk komt het er daardoor meestal op neer dat de handeling in haar geheel wordt aanvaard of helemaal niet.

Vorm en tijdstip

Was voor het verlenen van een volmacht tot deze handeling een bepaalde vorm nodig, dan geldt diezelfde vorm voor de bekrachtiging. Voor een handeling die zonder vormvereiste kan worden gemachtigd, kan de bekrachtiging vormvrij en dus ook stilzwijgend plaatsvinden, bijvoorbeeld door uitvoering te geven aan de overeenkomst. De tijd om te bekrachtigen is op twee manieren begrensd: zij loopt af zodra de wederpartij de handeling heeft afgewezen, waarover het derde lid gaat, en ook wanneer een door een belanghebbende gestelde redelijke termijn ongebruikt verstrijkt, waarover het vierde lid gaat.

De wederpartij kan de deur sluiten

Heeft de wederpartij op het moment van bekrachtiging al laten weten dat zij de handeling wegens het ontbreken van een volmacht als ongeldig beschouwt, dan komt de bekrachtiging te laat en heeft zij geen gevolg. Dat is anders wanneer die wederpartij bij het handelen zelf begreep of redelijkerwijs moest begrijpen dat een toereikende volmacht ontbrak. Wie welbewust met een onbevoegde in zee gaat, mag zich later niet terugtrekken zodra het hem niet meer uitkomt.

Een voorbeeld. Een medewerker tekent zonder bevoegdheid een leveringscontract namens zijn werkgever. De leverancier meldt direct na de ontdekking schriftelijk dat hij het contract als ongeldig beschouwt. Bekrachtigt de werkgever daarna alsnog, dan werkt dat niet meer, tenzij de leverancier bij het tekenen al doorhad dat de medewerker niets mocht. Reageert de leverancier niet en bekrachtigt de werkgever wel, dan staat het contract gewoon overeind.

Een termijn afdwingen

Wachten op een beslissing kan lang duren. Daarom kan een onmiddellijk belanghebbende degene in wiens naam is gehandeld een redelijke termijn voor de bekrachtiging stellen. Hij hoeft bovendien geen genoegen te nemen met een gedeeltelijke of voorwaardelijke bekrachtiging: het is alles of niets. Zo kan de onzekerheid over de vraag of er een overeenkomst is, binnen een afzienbare tijd worden beëindigd.

Rechten van derden en de praktijk

Rechten die de volmachtgever vóór de bekrachtiging aan derden heeft verleend, blijven in stand. Heeft hij het goed in de tussentijd aan iemand anders verkocht en geleverd, dan haalt bekrachtiging dat niet terug. Voor de praktijk betekent dit artikel: reageer snel. Wie onbevoegd is vertegenwoordigd, moet kiezen en dat schriftelijk laten weten; wie met een onbevoegde heeft gehandeld, moet duidelijk maken of hij de handeling nog wil, want zwijgen houdt de deur open.