Boek 3 Artikel 71 (3:71 BW)

Wie tegenover zich iemand krijgt die zegt namens een ander te handelen, wil weten of dat klopt. Dit artikel geeft de wederpartij daarvoor een eenvoudig middel. Vraagt zij meteen om bewijs van de volmacht en komt dat bewijs niet onverwijld, dan mag zij de verklaringen van de tussenpersoon als ongeldig van de hand wijzen. Zij hoeft dan niet af te wachten of het achteraf toch goed zat.

Meteen vragen, snel antwoord

Er zitten twee tijdselementen in de regel. Het verzoek om bewijs moet 'terstond' worden gedaan, dus op het moment dat de tussenpersoon zijn verklaring aflegt. En het bewijs moet onverwijld volgen, dus zonder onnodig uitstel.

Twee manieren om het bewijs te leveren

De wettekst noemt twee wegen. De eerste is een geschrift waaruit de volmacht volgt, zoals de ondertekende volmacht zelf. De tweede is een bevestiging van de volmacht door de volmachtgever. Wat de tussenpersoon zelf over zijn bevoegdheid zegt, valt onder geen van beide.

Wanneer u niet om bewijs kunt vragen

Het tweede lid noemt drie situaties waarin de wederpartij geen bewijs mag verlangen: de volmachtgever heeft de volmacht zelf ter kennis van de wederpartij gebracht, de volmacht is bekendgemaakt op een wijze die de wet of het gebruik voorschrijft, of de volmacht vloeit voort uit een aanstelling waarmee de wederpartij bekend is.

Een voorbeeld. Een verhuurder schrijft zijn huurders dat zijn zoon voortaan namens hem afspraken over onderhoud maakt. Een huurder die met de zoon een reparatie afspreekt, kan geen bewijs van de volmacht verlangen: de volmachtgever heeft de volmacht zelf ter kennis van de huurder gebracht. Meldt zich daarentegen een onbekende die zegt namens de verhuurder een nieuwe huurprijs te willen afspreken, dan kan de huurder direct om bewijs vragen en, als dat uitblijft, diens verklaringen naast zich neerleggen.

In de praktijk

Een verzoek om de volmacht dat direct op papier of in een bericht wordt gedaan, maakt later aantoonbaar dat er terstond is gevraagd. Komt er geen bewijs, dan maakt een directe mededeling dat de verklaringen worden afgewezen de positie duidelijk. Voor de tussenpersoon is het spiegelbeeld van belang: zonder bewijs kan de transactie stranden, en artikel 3:70 BW laat zien dat hij bovendien zelf kan moeten instaan voor zijn bevoegdheid.