Evenals een elektronische gekwalificeerde handtekening als bedoeld in artikel 3, onderdeel 12, van verordening (EU) nr. 910/2014 van het Europees parlement en de Raad van 23 juli 2014 betreffende elektronische identificatie en vertrouwensdiensten voor elektronisch transacties in de interne markt en tot intrekking van richtlijn 1999/93/EG (PbEU 2014, L 257) hebben een geavanceerde elektronische handtekening als bedoeld in onderdeel 11, en een andere elektronische handtekening als bedoeld in onderdeel 10, van artikel 3 van deze verordening dezelfde rechtsgevolgen als een handgeschreven handtekening, indien voor deze beide elektronische handtekeningen de methode voor ondertekening die gebruikt is voldoende betrouwbaar is, gelet op het doel waarvoor de elektronische handtekening is gebruikt en op alle overige omstandigheden van het geval.
Boek 3 Artikel 15a (3:15a BW)
Rechtsgevolg van een elektronische handtekening
Wettekst
Toelichting
Dit artikel beantwoordt de vraag of een digitale handtekening juridisch meetelt. Het antwoord is ja, maar niet zonder meer voor elke vorm. De Europese verordening over elektronische identificatie en vertrouwensdiensten onderscheidt drie soorten elektronische handtekeningen. De zwaarste daarvan, de gekwalificeerde handtekening, staat gelijk aan een handgeschreven handtekening. Voor de twee lichtere vormen geldt dat ook, maar alleen als de gebruikte ondertekenmethode betrouwbaar genoeg is.
Drie soorten, twee regimes
- De gekwalificeerde elektronische handtekening. Deze is met strenge waarborgen omgeven en heeft zonder verdere toets dezelfde rechtsgevolgen als een handtekening op papier.
- De geavanceerde elektronische handtekening. Deze is aan de ondertekenaar gekoppeld en maakt latere wijziging zichtbaar, maar krijgt haar rechtsgevolg pas na de betrouwbaarheidstoets.
- De gewone elektronische handtekening. Elke andere vorm van elektronisch ondertekenen valt hieronder; ook die kan volstaan, mits de methode betrouwbaar genoeg is.
De betrouwbaarheidstoets
Voor de twee lichtere vormen kijkt de wet naar twee dingen: het doel waarvoor de handtekening is gebruikt en alle overige omstandigheden van het geval. Er is dus geen vaste lijst van toegestane technieken. Wat volstaat bij een bestelling van geringe waarde tussen partijen die elkaar kennen, is te mager bij een overeenkomst met grote gevolgen tussen onbekenden.
Bij die weging telt onder meer mee hoe zeker het is dat de handtekening van deze persoon komt, of achteraf te zien is dat het document niet is veranderd, of partijen al een relatie hadden en of er bij twijfel nog iets valt na te gaan. Wie zich op een handtekening beroept, moet die betrouwbaarheid kunnen laten zien.
Een voorbeeld. Een leverancier stuurt een offerte, en de klant tekent met een naam onder een e-mail vanaf een adres dat al jaren voor het contact wordt gebruikt. Voor een gewone vervolgorder is die methode goed te verdedigen. Gaat het om een verplichting die jaren doorloopt en om grote bedragen, dan is dezelfde methode al snel te licht en is een vorm nodig waarbij de identiteit met meer zekerheid vaststaat.
Wat dit artikel niet doet
Het gelijkstellen van de handtekening zegt niets over andere vormeisen. Schrijft de wet voor een bepaalde rechtshandeling een notariële akte of een andere bijzondere vorm voor, dan blijft die eis onverkort gelden; een elektronische handtekening vervangt die vorm niet. Ook zegt het artikel niets over de vraag of een overeenkomst inhoudelijk tot stand is gekomen; het gaat uitsluitend om de waarde van de ondertekening.
In de praktijk
Stem de zwaarte van de handtekening af op het belang van het stuk. Voor dagelijkse afspraken volstaat vaak een eenvoudige oplossing; voor stukken die jaren meegaan, is een handtekening met sterke identificatie verstandig.
Bewaar bovendien het spoor: wie tekende, wanneer, vanaf welk adres of account, en welk document precies is getekend. Loopt het mis, dan is niet de techniek doorslaggevend maar de vraag of u kunt aantonen dat de methode in dit geval betrouwbaar genoeg was.