Boek 3 Artikel 58 (3:58 BW)

Soms ontbreekt op het moment dat een rechtshandeling wordt verricht nog iets wat de wet voor de geldigheid eist, en wordt dat gebrek daarna alsnog goedgemaakt. Dit artikel bepaalt dat de handeling dan wordt hersteld, mits iedereen die zich op het gebrek had kunnen beroepen de handeling in de tussenliggende periode als geldig heeft aangemerkt. Die reparatie heet bekrachtiging of convalescentie: de handeling hoeft niet te worden overgedaan.

De twee voorwaarden

Er moeten twee dingen samenkomen. Ten eerste moet het ontbrekende wettelijke vereiste alsnog worden vervuld; het gebrek moet dus echt zijn weggenomen en niet alleen zijn vergeten. Ten tweede moeten alle onmiddellijk belanghebbenden die zich op dat gebrek konden beroepen, de handeling in de periode tussen de handeling en de vervulling van het vereiste als geldig hebben aangemerkt. Eén belanghebbende die zich in die tijd wel op het gebrek beroept, blokkeert de bekrachtiging.

Onbekwaamheid valt erbuiten

Het tweede lid maakt een uitzondering. Was de handeling nietig doordat degene die haar verrichtte handelingsonbekwaam was, dan geneest zij niet doordat hij later wel handelingsbekwaam wordt. Het eerste lid helpt in dat geval dus niet. Wil hij de handeling alsnog, dan zal die opnieuw en op de juiste manier moeten worden verricht.

Een voorbeeld. Een onderneming verkoopt een machine terwijl een wettelijk vereiste voor de geldigheid van die handeling nog niet is vervuld. Koper en verkoper weten van niets, betalen, leveren en gebruiken de machine maandenlang. Wordt het vereiste daarna alsnog vervuld, dan is de handeling bekrachtigd: er hoeft geen nieuwe koop te worden gesloten en de levering hoeft niet te worden overgedaan.

Rechten van derden blijven staan

Het derde lid regelt wat er gebeurt met rechten die derden in de tussentijd hebben verkregen. Bekrachtiging kan doorgaan, maar die verkregen rechten moeten worden geëerbiedigd. Heeft in de tussenperiode iemand anders een recht op het goed gekregen, dan wordt dat recht door de bekrachtiging niet weggevaagd: de handeling herleeft, maar met dat recht erop. Zo blijft herstel mogelijk zonder dat een derde die op de tussenstand mocht afgaan de rekening betaalt.

In de praktijk

Blijkt achteraf dat er aan een wettelijk vereiste iets mankeerde, dan zijn drie vragen van belang: is dat vereiste inmiddels echt vervuld, heeft niemand zich in de tussentijd op het gebrek beroepen, en zijn er in die periode rechten van derden ontstaan? Is dat laatste het geval, dan is de handeling bekrachtigd, maar met eerbiediging van het recht van die derde. Is niet aan de voorwaarden voldaan, dan blijft de weg over om de handeling opnieuw en in de juiste vorm te verrichten.