Boek 3 Artikel 325 (3:325 BW)

Een vonnis behoudt zijn kracht niet vanzelf. De bevoegdheid om het uit te voeren verjaart, en dit artikel bepaalt hoe die verjaring kan worden doorbroken en welke regels er verder op van toepassing zijn. Het eerste lid verklaart een reeks bepalingen uit deze titel van overeenkomstige toepassing, het tweede lid noemt drie manieren waarop de schuldeiser de klok opnieuw kan laten beginnen.

De drie manieren om te stuiten

• Betekening of aanmaning. Het laten betekenen van de uitspraak aan de veroordeelde stuit de verjaring, en een schriftelijke aanmaning heeft hetzelfde gevolg.
• Erkenning. Erkent de veroordeelde de verplichting die in de uitspraak is vastgesteld, bijvoorbeeld door een deelbetaling of een verzoek om een regeling, dan wordt de verjaring daardoor gestuit.

- Een daad van tenuitvoerlegging. Iedere executiehandeling stuit de verjaring, mits daarvan mededeling wordt gedaan aan de wederpartij binnen de tijd die de wet voorschrijft of, als zo'n voorschrift ontbreekt, met bekwame spoed.

Waarom die mededeling telt

Bij de derde grond hangt alles aan de mededeling. Niet elke executiehandeling speelt zich af in aanwezigheid van de veroordeelde; een deurwaarder kan stappen zetten waarvan de schuldenaar op dat moment niets merkt. De wet verbindt de stuitende werking daarom aan de voorwaarde dat de veroordeelde wordt ingelicht. Waar het procesrecht voor een bepaalde executiemaatregel een termijn voor betekening of mededeling geeft, moet die termijn worden gehaald; anders geldt de eis van bekwame spoed. Blijft de mededeling achterwege of komt zij te laat, dan is er geen stuiting.

Wat het eerste lid meebrengt

Door de verwijzing gelden ook hier de regels over de nieuwe termijn na stuiting, over verlenging, over de gronden voor verlenging, over het ontbreken van ambtshalve toepassing en afstand, en over de gevolgen voor pand- en hypotheekrechten. Praktisch betekent dat onder meer dat na stuiting een nieuwe termijn begint die niet langer is dan vijf jaren maar nooit eerder eindigt dan de oorspronkelijke, en dat de rechter ook deze verjaring niet uit zichzelf toepast: de veroordeelde moet zich erop beroepen.

Een voorbeeld

Een schuldeiser heeft een oud vonnis en de schuldenaar heeft jarenlang geen verhaal geboden. Om zijn positie te bewaren laat hij het vonnis opnieuw betekenen. Enige tijd later blijkt de schuldenaar eigenaar te zijn geworden van een appartement, waarop de schuldeiser executoriaal beslag laat leggen; het proces-verbaal van dat beslag wordt tijdig aan de schuldenaar betekend. Beide handelingen stuiten de verjaring, zodat de bevoegdheid tot executie in stand blijft.

In de praktijk

Voor wie een titel in portefeuille houdt, bepaalt dit artikel met welke handelingen de bevoegdheid tot tenuitvoerlegging in stand kan worden gehouden: betekening van de uitspraak, een schriftelijke aanmaning, erkenning door de veroordeelde of een daad van tenuitvoerlegging waarvan tijdig mededeling is gedaan. Na elke stuiting begint een nieuwe termijn, waarvan de duur volgt uit artikel 3:319 BW.

Voor de veroordeelde geldt dat de vraag of er tijdig is gestuit vaak beslissend is bij een executie die veel later op gang komt. Het loont om na te gaan wanneer het vonnis is betekend, of er ooit is aangemaand en of van eerdere executiemaatregelen wel tijdig mededeling is gedaan.