- Rust het pandrecht op een vordering, dan is de pandhouder bevoegd in en buiten rechte nakoming daarvan te eisen en betalingen in ontvangst te nemen. Deze bevoegdheden blijven bij de pandgever, zolang het pandrecht niet aan de schuldenaar van de vordering is medegedeeld.
- Degene aan wie de in lid 1 bedoelde bevoegdheden toekomen, is tevens bevoegd tot opzegging, wanneer de vordering niet opeisbaar is, maar door opzegging opeisbaar gemaakt kan worden. Hij is jegens de ander gehouden niet nodeloos van deze bevoegdheid gebruik te maken.
- Rust op de vordering meer dan één pandrecht, dan komen de in de vorige leden aan de pandhouder toegekende bevoegdheden alleen aan de hoogst gerangschikte pandhouder toe.
- Na mededeling van de verpanding aan de schuldenaar kan de pandgever deze bevoegdheden slechts uitoefenen, indien hij daartoe toestemming van de pandhouder of machtiging van de kantonrechter heeft verkregen.
- Bij inning van een verpande vordering door de pandhouder of met machtiging van de kantonrechter door de pandgever komen de pandrechten waarmee de vordering bezwaard was, op het geïnde te rusten.
←
Terug 3:245 · Procederen tegen derden ter bescherming van het verpande goed
Verder 3:247 · Stemrecht op een verpand goed
→
Boek 3 Artikel 246 (3:246 BW)
Wie een verpande vordering mag innen
Wettekst
Toelichting
Rust er een pandrecht op een vordering, dan is de vraag wie de klant mag aanschrijven en wie het geld in ontvangst neemt. Het antwoord hangt af van één moment: de mededeling aan de schuldenaar van die vordering. Zolang die niet is gedaan, blijft de pandgever inningsbevoegd. Daarna verschuift die bevoegdheid naar de pandhouder, die zowel buiten rechte als in een procedure nakoming kan eisen en betalingen mag ontvangen.
De pandgever na de mededeling
Zodra de verpanding is meegedeeld, kan de pandgever alleen nog innen als hij daarvoor toestemming heeft van de pandhouder of een machtiging van de kantonrechter. De wet geeft hem dus twee wegen: overeenstemming met de financier, of een beslissing van de rechter. Aan welke voorwaarden de kantonrechter de machtiging toetst, staat niet in het artikel; dat hangt af van de omstandigheden van het geval.
Opzeggen om opeisbaar te maken
Niet elke vordering is op een vast moment opeisbaar. Denk aan een vordering zonder einddatum die pas betaald hoeft te worden als een van beide partijen opzegt. Het tweede lid bepaalt dat wie de inningsbevoegdheid heeft, ook die opzegging mag doen. Voor de mededeling is dat dus de pandgever, daarna de pandhouder. Aan die bevoegdheid zit een verplichting vast tegenover de ander: zij mag niet nodeloos worden gebruikt. Wie zonder noodzaak een lopende vordering opeisbaar maakt en de ander daardoor schade berokkent, komt die verplichting niet na.
Meer pandhouders en het geïnde
Rusten er meer pandrechten op dezelfde vordering, dan komen deze bevoegdheden alleen toe aan de hoogst gerangschikte pandhouder. Zo heeft de schuldenaar van de vordering maar met één aanspreekpunt te maken. En wordt de vordering geïnd, door de pandhouder of door de pandgever met machtiging van de kantonrechter, dan verdwijnen de pandrechten niet: zij komen op het geïnde te rusten. De zekerheid volgt dus het geld dat binnenkomt.
Een voorbeeld. Een leverancier heeft zijn facturen verpand aan zijn financier. Zolang er niets is meegedeeld, mag hij zelf innen. Loopt het mis en deelt de financier de verpanding mee, dan is voortaan de financier inningsbevoegd. Wil de leverancier zelf blijven innen om zijn bedrijf door te laten draaien, dan heeft hij daarvoor de instemming van de financier nodig of moet hij naar de kantonrechter.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wie mag innen zolang het pandrecht niet is meegedeeld?
Een bank had vorderingen stil verpand gekregen; na het faillissement van de pandgever werden die vorderingen aan de curator betaald, voordat het pandrecht aan de schuldenaren was meegedeeld. De Hoge Raad besliste dat de bevoegdheid om nakoming te eisen en betalingen te ontvangen bij de pandgever - en dus na faillissement bij de curator - blijft zolang geen mededeling is gedaan. De pandhouder verliest daardoor zijn pandrecht op het geinde, maar behoudt wel zijn voorrang op het door de curator ontvangen bedrag bij de uitdeling.
-
Mag de curator stil verpande vorderingen innen?
De curator van een failliete onderneming inde vorderingen die stil aan de bank waren verpand, zonder de bank daarvan vooraf op de hoogte te stellen. De Hoge Raad oordeelde dat de curator daartoe bevoegd is zolang de stille pandhouder de schuldenaren nog geen mededeling van zijn pandrecht heeft gedaan, en dat op hem geen plicht rust de pandhouder daarover vooraf actief te informeren. Wel acht de Hoge Raad overleg over het incassobeleid wenselijk en kan de curator de pandhouder een redelijke termijn stellen om zijn rechten uit te oefenen.
-
Welke bevoegdheden krijgt de pandhouder na mededeling?
Nadat het pandrecht op een vordering was meegedeeld, rees de vraag hoever de bevoegdheden van de pandhouder reiken. De Hoge Raad besliste dat een pandrecht een beperkt recht is en dat de bevoegdheden van de schuldeiser niet als geheel op de pandhouder overgaan. Na mededeling krijgt de pandhouder alleen de bevoegdheid nakoming te eisen, betalingen te ontvangen en zo nodig op te zeggen; de overige bevoegdheden, zoals het doen van afstand van de vordering, blijven bij de pandgever. Dat berust op een bewuste keuze van de wetgever.
-
Mag een pandhouder het faillissement aanvragen?
Megalim had een pandrecht op een huurvordering van Diamond Invest op De Veenbloem en had dat pandrecht aan De Veenbloem meegedeeld. Zij vroeg het faillissement van De Veenbloem aan; rechtbank en hof vonden dat zij daartoe niet bevoegd was omdat zij zelf geen schuldeiser is. De Hoge Raad oordeelt anders: de bevoegdheid van de pandhouder om de verpande vordering te innen omvat ook het verhaal op het vermogen van de schuldenaar, en een faillissementsaanvraag strekt juist tot zulk verhaal. Vanaf de mededeling van het pandrecht geldt de pandhouder daarom als schuldeiser in de zin van art. 1 lid 1 Fw; de pandgever kan het faillissement dan alleen nog aanvragen met toestemming van de pandhouder of machtiging van de kantonrechter.
-
Wie mag het geding hervatten?
In een geschil over de overname van een procespositie door een pandhouder beschrijft de Hoge Raad het samenstel van schorsing en hervatting: daarmee kan worden bereikt dat de partij aan wier zijde de schorsingsgrond zich voordoet uit het geding verdwijnt en dat een nieuwe partij het geding aan die zijde voortzet. De tegenpartij kan de schorsingsgrond niet zelf inroepen, maar wel de geldigheid ervan betwisten; gebeurt dat, dan kan het geding pas op naam van de beoogde nieuwe partij worden hervat nadat de rechter daarover heeft beslist.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.