Boek 3 Artikel 15c (3:15c BW)

Artikel 3:15a BW staat in het vermogensrecht, maar elektronisch ondertekenen gebeurt overal. Dit artikel verklaart die regel daarom ook daarbuiten van overeenkomstige toepassing. De gelijkstelling van de elektronische handtekening met de handgeschreven handtekening werkt dus door, maar toegesneden op het geval: zij geldt voor zover en op de manier waarop de aard van de rechtshandeling of van de rechtsbetrekking dat verdraagt.

Wat er wordt doorgeschakeld

Meegenomen wordt de hele regel van artikel 3:15a BW: de gelijkstelling voor de gekwalificeerde handtekening, en voor de twee lichtere vormen de gelijkstelling onder de voorwaarde dat de ondertekenmethode betrouwbaar genoeg is, gelet op het doel en op de overige omstandigheden. Er komt buiten het vermogensrecht geen tweede, soepeler of strenger stelsel bij. Wel gaat het om overeenkomstige toepassing: de regel wordt toegepast met de aanpassingen die het betrokken rechtsgebied en de verhouding waarin wordt ondertekend nu eenmaal vragen. Artikel 3:15 BW is op dat punt anders geformuleerd; dat artikel verklaart de daar genoemde bepalingen buiten het vermogensrecht zonder die toevoeging toepasselijk.

De rem, en waarom die er is

De uitzondering is ruimer geformuleerd dan bij de andere schakelbepaling in deze titel: niet alleen de aard van de rechtsbetrekking telt, maar ook de aard van de rechtshandeling. Dat is nodig omdat buiten het vermogensrecht veel handelingen persoonlijk van aard zijn en juist met waarborgen zijn omkleed die zich niet met ondertekening op afstand verdragen.

• Persoonlijke handelingen. Waar de wet verlangt dat iemand zelf verschijnt en zijn wil ter plaatse verklaart, biedt een elektronische handtekening geen uitkomst.
• Bijzondere vormvoorschriften. Eist de wet een notariële akte of tussenkomst van een ambtenaar, dan blijft die eis staan.
• Gewone stukken. Voor verklaringen, verzoeken en afspraken zonder bijzondere vorm werkt de gelijkstelling gewoon door.

Een voorbeeld. Binnen een vereniging die geen vermogensrechtelijke verhouding met haar leden hoeft te hebben, kan een lid zijn stem of een verklaring elektronisch ondertekenen; de handtekening telt mee als de methode betrouwbaar is. Bij handelingen in de persoonlijke sfeer waarvoor de wet uitdrukkelijk verschijning of een ambtelijke akte eist, geldt dat niet: daar is de vorm zelf de waarborg en kan een elektronische handtekening die niet vervangen.

In de praktijk

Ga bij een stuk buiten het vermogensrecht eerst na of de wet daarvoor een bijzondere vorm eist. Is dat niet zo, dan kunt u elektronisch ondertekenen en gelden dezelfde eisen aan betrouwbaarheid als binnen het vermogensrecht.

Twijfelt u, kies dan de zwaarste vorm die redelijkerwijs beschikbaar is en leg vast hoe de ondertekening tot stand kwam. Dat kost weinig en voorkomt dat de geldigheid van een stuk later afhangt van een discussie over de gebruikte techniek.