Boek 3 Artikel 60 (3:60 BW)

Een volmacht is de bevoegdheid die iemand aan een ander geeft om in zijn naam te handelen. Wie de volmacht geeft heet de volmachtgever, wie haar krijgt de gevolmachtigde. Handelt de gevolmachtigde binnen de grenzen van die bevoegdheid, dan wordt niet hij maar de volmachtgever partij bij de rechtshandeling: die is gebonden, die kan nakoming vorderen en die draagt de gevolgen. De gevolmachtigde staat er zelf buiten.

In naam van een ander

De kern zit in de woorden in naam van. De gevolmachtigde maakt kenbaar dat hij niet voor zichzelf handelt maar voor een ander, en die ander is degene om wie het gaat. Dat is iets anders dan handelen voor rekening van een ander zonder dat te melden: wie op eigen naam koopt en pas daarna intern afrekent met zijn opdrachtgever, is zelf partij geworden. Voor de wederpartij is dus beslissend in wiens naam er is gehandeld.

Bevoegdheid, geen verplichting

Een volmacht geeft bevoegdheid, geen plicht. Of de gevolmachtigde ook moet handelen, en hoe zorgvuldig hij dat moet doen, volgt niet uit de volmacht maar uit de verhouding tussen hem en de volmachtgever, meestal een opdracht. Die twee lopen door elkaar heen maar zijn te onderscheiden: naar buiten toe gaat het om de vraag of hij mocht, naar binnen toe om de vraag of hij moest en of hij het goed heeft gedaan.

Ook het in ontvangst nemen van een verklaring

Het tweede lid rekt het begrip rechtshandeling in deze titel op: waar de wet hier over een rechtshandeling spreekt, valt daaronder ook het in ontvangst nemen van een verklaring. Een gevolmachtigde kan dus niet alleen namens de ander verklaren, maar ook namens hem ontvangen. Wordt een mededeling aan hem gedaan, dan geldt zij als gedaan aan de volmachtgever, met alle gevolgen van dien voor termijnen die daarmee gaan lopen.

Een voorbeeld. Een ondernemer op reis machtigt een medewerker om een huurovereenkomst voor een bedrijfsruimte te sluiten. De medewerker tekent uitdrukkelijk namens de onderneming. De verhuurder heeft daarna een contract met de onderneming en niet met de medewerker. Stuurt de verhuurder vervolgens een aanmaning naar diezelfde medewerker, dan is die aanmaning bij de onderneming aangekomen als zijn volmacht zich ook uitstrekt tot het in ontvangst nemen van verklaringen; hoe ver zij reikt, volgt uit artikel 3:62 BW.

In de praktijk

Voor de gevolmachtigde is het van belang duidelijk te maken namens wie hij optreedt, bij voorkeur schriftelijk en met de naam van de volmachtgever erbij. Doet hij dat niet, dan loopt hij het risico zelf aan de afspraak vast te zitten. Voor de wederpartij is het even belangrijk om te weten met wie zij eigenlijk contracteert, en of de persoon tegenover haar wel is gemachtigd om te doen wat hij doet.

Waar het misgaat

De meeste geschillen gaan niet over de vraag wat een volmacht is, maar over de omvang ervan en over het bestaan ervan. Een volmacht kan uitdrukkelijk of stilzwijgend zijn verleend en de wederpartij mag onder omstandigheden op de schijn van een volmacht afgaan; dat werkt artikel 3:61 BW uit. Hoe ver een algemene of een bijzondere volmacht reikt, staat in artikel 3:62 BW. Wie zaken doet met een gevolmachtigde, doet er verstandig aan de volmacht vooraf in te zien in plaats van achteraf te procederen.