Boek 6 Artikel 262 (6:262 BW)

Komt de ander zijn afspraak niet na, dan hoeft u de uwe voorlopig ook niet na te komen. Dit artikel geeft die bevoegdheid: bij een wederkerige overeenkomst mag u de nakoming van uw daartegenover staande verplichtingen opschorten. Het is het meest praktische drukmiddel dat de wet u geeft, en u hebt er geen rechter voor nodig.

Wat opschorten wel en niet is

Opschorten is uitstellen, niet afstellen. Uw verplichting blijft bestaan; zij wordt alleen bevroren zolang de ander in gebreke blijft. Levert hij alsnog, dan moet u alsnog betalen. Wilt u definitief van de overeenkomst af, dan hebt u ontbinding nodig, en wilt u uw schade vergoed zien, dan is dat een aparte vordering.

Opschorting is ook geen verzuim aan uw kant: zolang u terecht opschort, bent u niet te laat en kan de ander u geen rente of boete in rekening brengen over die periode.

De voorwaarden

• Een wederkerige overeenkomst waarin de prestaties tegenover elkaar staan, zoals artikel 6:261 BW omschrijft.
• De ander komt een opeisbare verplichting niet na. Er hoeft geen verzuim te zijn ingetreden en u hoeft niet eerst een ingebrekestelling te sturen, maar de prestatie van de ander moet wel al opeisbaar zijn. Wie zelf als eerste aan de beurt is, bijvoorbeeld omdat vooruitbetaling is afgesproken, kan op deze grond niet opschorten.

- Samenhang tussen wat u opschort en wat de ander laat liggen. U schort op wat tegenover zijn prestatie staat.

De evenredigheidseis

Bij gedeeltelijke of niet behoorlijke nakoming is opschorting alleen toegestaan voor zover de tekortkoming haar rechtvaardigt. Een kleine onvolkomenheid rechtvaardigt geen volledige betalingsstop. Wie te veel of te lang opschort, komt zelf in de problemen: dan bent u degene die tekortschiet, met verzuim, rente en mogelijk ontbinding tot gevolg.

Beslissend is of de tekortkoming de omvang van uw opschorting rechtvaardigt, en dat vraagt om een weging van alle omstandigheden. Wat het ontbrekende of het herstel waard is, vormt daarbij een bruikbare aanwijzing, maar het is geen rekensom: omdat opschorting de ander tot nakoming moet aanzetten, mag u daar enige ruimte boven houden. Alles inhouden past pas bij een tekortkoming die dat rechtvaardigt.

Een voorbeeld

Een keukenleverancier plaatst de keuken, maar monteert de afzuigkap niet en levert twee kastdeuren niet. De klant mag dan niet de hele slottermijn inhouden, maar wel het deel dat met die montage en die deuren samenhangt. Hij schrijft de leverancier aan, benoemt wat er ontbreekt en meldt dat hij dat bedrag inhoudt totdat het klaar is.

In de praktijk

Kondig opschorting altijd schriftelijk aan en benoem precies wat u van de ander verwacht. Zo voorkomt u dat het lijkt op wanbetaling en houdt u het bewijs in handen. Zet het ingehouden bedrag apart, zodat u meteen kunt betalen zodra het probleem is opgelost. Blijft de ander in gebreke, dan is de volgende stap een ingebrekestelling met een redelijke termijn, waarna ontbinding of schadevergoeding in beeld komt.