- Bij een overeenkomst als bedoeld in de artikelen 236 en 237, kan jegens de wederpartij geen beroep worden gedaan a. op het feit dat de overeenkomst in naam van een derde is gesloten, indien dit beroep berust op het enkele feit dat een beding van deze strekking in de algemene voorwaarden voorkomt; b. op het feit dat de algemene voorwaarden beperkingen bevatten van de bevoegdheid van een gevolmachtigde van de gebruiker, die zo ongebruikelijk zijn dat de wederpartij ze zonder het beding niet behoefde te verwachten, tenzij zij ze kende.
- Bij een overeenkomst als bedoeld in de artikelen 236 en 237 moeten de bedingen duidelijk en begrijpelijk zijn opgesteld. Bij twijfel over de betekenis van een beding, prevaleert de voor de wederpartij gunstigste uitleg.
Boek 6 Artikel 238 (6:238 BW)
Duidelijke bedingen en uitleg in het voordeel van de consument
Wettekst
Toelichting
Bij overeenkomsten met consumenten stelt de wet twee extra eisen aan de kleine lettertjes. De bedingen moeten duidelijk en begrijpelijk zijn opgesteld, en bij twijfel over de betekenis wint de uitleg die voor de consument het gunstigst is. Daarnaast beperkt dit artikel wat de gebruiker met verstopte bedingen over vertegenwoordiging kan bereiken.
Duidelijk en begrijpelijk
De eis van duidelijkheid gaat verder dan grammaticaal correct Nederlands. Een beding moet zo zijn opgeschreven dat een gemiddelde consument de gevolgen ervan kan overzien: welke kosten hij kan verwachten, wanneer hij van de overeenkomst af kan, wat er gebeurt als er iets misgaat. Verwijzingen naar andere documenten, dubbele ontkenningen en verstopte uitzonderingen werken tegen de gebruiker.
Twijfel valt uit in uw voordeel
Laat een beding twee lezingen toe, dan geldt de lezing die voor u het gunstigst is. De gebruiker heeft de tekst geschreven en had het in de hand die helder te maken. Dit is een sterk argument in discussies over een dekkingsuitsluiting in een polis, over de vraag welke kosten onder een tarief vallen of over wat precies onder onderhoud wordt verstaan.
Let wel: het gaat om échte twijfel. Is de tekst helder maar ongunstig, dan helpt deze regel niet en moet u het zoeken bij de zwarte of grijze lijst of bij de open toets van artikel 6:233 BW.
Contracteren in naam van een derde
De gebruiker kan zich tegenover u niet erop beroepen dat de overeenkomst in naam van een derde is gesloten, als dat beroep alleen steunt op een beding met die strekking in de algemene voorwaarden. U mag dus afgaan op de partij met wie u feitelijk zaken deed en hoeft niet te ontdekken dat u eigenlijk met een ander vennootschapje contracteerde.
Verstopte beperkingen van een volmacht
Staan er in de voorwaarden beperkingen van de bevoegdheid van een gevolmachtigde van de gebruiker die zo ongebruikelijk zijn dat u ze zonder dat beding niet hoefde te verwachten, dan kunnen die niet tegen u worden ingeroepen, tenzij u ze kende. Wat de verkoper of adviseur aan de balie toezegde, blijft dus in beginsel gelden, ook als het boekje achteraf zegt dat hij dat niet mocht.
Een voorbeeld. In de voorwaarden van een reisaanbieder staat dat de gepubliceerde prijs geldt behoudens onvoorziene omstandigheden, zonder dat wordt uitgelegd wat daaronder valt en hoeveel de prijs dan kan stijgen. Wordt na de boeking een toeslag opgelegd, dan pleit de onduidelijkheid van dat beding tegen de aanbieder en wordt gekozen voor de uitleg die voor de reiziger het gunstigst is.
In de praktijk
Citeer bij een geschil letterlijk het beding waar het om draait en zet uw lezing ernaast. Vraag de gebruiker uit te leggen waarom zijn lezing de enige mogelijke is. Levert dat geen duidelijk antwoord op, dan is dat precies het bewijs dat het beding niet duidelijk en begrijpelijk is opgesteld, en dat werkt in uw voordeel.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Hoe duidelijk moet een beding voor een consument zijn?
Consumenten met een hypothecaire geldlening met variabele rente bestreden het beding waarmee de bank de renteopslag kon wijzigen. Volgens vaste rechtspraak moet in de overeenkomst de concrete werking van het mechanisme waarop het beding ziet op transparante wijze worden uiteengezet, zodat de consument op basis van duidelijke en begrijpelijke criteria de economische gevolgen kan inschatten die voor hem uit de overeenkomst voortvloeien. De Hoge Raad voegt daaraan toe dat het enkele gebrek aan transparantie van een beding al kan leiden tot het oordeel dat het oneerlijk is. Voor dit artikel betekent dat dat het gebod om bedingen duidelijk en begrijpelijk op te stellen zelfstandige betekenis heeft.
-
Een huur die jaarlijks extra omhoog kan: voorzienbaar genoeg?
In een prejudiciële procedure ging het om een beding in een geliberaliseerde huurovereenkomst waarmee de verhuurder de huurprijs jaarlijks met maximaal drie procent bovenop de indexering kon verhogen. De Hoge Raad stelt voorop dat tegenover het rechtmatige belang van de wederpartij van de consument om zich in te dekken tegen gewijzigde omstandigheden het even rechtmatige belang van de consument staat om te weten, en dus te kunnen voorzien, wat de gevolgen van zo'n wijziging voor hem in de toekomst zullen zijn. Voor dit artikel geeft dat de maatstaf waaraan de duidelijkheid en begrijpelijkheid van een wijzigingsbeding in een consumentenovereenkomst wordt afgemeten.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.