Boek 6 Artikel 221 (6:221 BW)

Artikel 6:221 BW bepaalt hoe lang een aanbod blijft staan. Voor een mondeling aanbod geldt een strikte regel: het vervalt als het niet onmiddellijk wordt aanvaard. Wie in een gesprek een voorstel krijgt en zegt erover na te willen denken, kan er dus later niet zomaar op terugkomen. Voor een schriftelijk aanbod geldt dat het vervalt wanneer het niet binnen een redelijke tijd wordt aanvaard.

Wat een redelijke tijd is

De wet noemt geen aantal dagen, en dat is bewust. Wat redelijk is hangt af van de omstandigheden: van de aard van de zaak, van de gebruiken in de branche, van de vraag of prijzen snel schommelen en van wat de aanbieder mocht verwachten. Voor een offerte voor materialen waarvan de prijs dagelijks beweegt, is die tijd korter dan voor een voorstel om een langlopende samenwerking aan te gaan. Ook de manier waarop het aanbod is gedaan telt mee: op een bericht dat om een snel antwoord vraagt, mag niet weken worden gewacht.

Verwerping maakt een einde

Het tweede lid voegt daar een tweede vervalgrond aan toe: een aanbod vervalt doordat het wordt verworpen. Zegt u nee, dan is het aanbod weg, ook al zou de termijn nog lopen. U kunt daar niet op terugkomen door een dag later alsnog ja te zeggen; dat is dan een nieuw voorstel van uw kant, dat de ander vrij staat te aanvaarden of af te wijzen. Aanvaardt u het aanbod maar met wijzigingen, dan geldt dat in beginsel eveneens als een verwerping en tegelijk als een nieuw aanbod. Wijkt uw aanvaarding alleen op ondergeschikte punten af, dan komt de overeenkomst juist volgens die aanvaarding tot stand, tenzij de aanbieder daar meteen bezwaar tegen maakt.

Een voorbeeld

Een autobedrijf doet een klant tijdens een gesprek in de showroom een mondeling voorstel voor een inruilprijs. De klant zegt erover te willen nadenken en belt drie dagen later dat hij akkoord gaat. Het oorspronkelijke aanbod is dan al vervallen; het autobedrijf is niet gebonden en mag een andere prijs noemen. Had het bedrijf de prijs schriftelijk bevestigd, dan geldt de maatstaf van de redelijke tijd en zullen drie dagen doorgaans nog binnen de marge vallen.

In de praktijk

Voor wie een aanbod krijgt: reageer snel en schriftelijk, en vraag om een bevestiging als u meer bedenktijd wilt. Voor wie aanbiedt: neem een duidelijke geldigheidstermijn op, dan hoeft er achteraf niet te worden gediscussieerd over wat redelijk was. En wees voorzichtig met een afwijzing die u misschien nog wilt herzien; zodra u nee hebt gezegd, is het aan de ander of hij nog met u verder wil.