Boek 6 Artikel 214 (6:214 BW)

Artikel 6:214 BW voorziet in de mogelijkheid van een standaardregeling: een van overheidswege vastgestelde set regels die geldt voor bepaalde overeenkomsten binnen een bedrijfstak of een beroep. Sluit een partij zo'n overeenkomst in de uitoefening van haar bedrijf of beroep, dan is die overeenkomst niet alleen aan de wet onderworpen, maar ook aan die regeling. Welke soorten overeenkomsten en welke bedrijfstakken of beroepen het betreft, wordt bij algemene maatregel van bestuur aangewezen.

Hoe zo'n regeling tot stand komt

De vaststelling is niet aan de branche zelf overgelaten. Een daartoe benoemde commissie stelt de regeling vast, wijzigt haar en trekt haar in; de benoeming gebeurt door de minister van Justitie, en de wet geeft nadere regels over de samenstelling en de werkwijze van die commissies. Daarna is nog goedkeuring van de Kroon nodig, en pas na afkondiging van het goedkeuringsbesluit in de Staatscourant treedt de vaststelling, wijziging of intrekking in werking. Zolang dat niet is gebeurd, heeft een vastgestelde of gewijzigde regeling dus geen werking.

De verhouding tot de wet

Een standaardregeling mag afwijken van wettelijke bepalingen, maar in beginsel alleen waar partijen dat zelf ook bij overeenkomst hadden mogen doen, eventueel in een voorgeschreven vorm. Regelend recht kan een standaardregeling dus opzij zetten; dwingend recht in beginsel niet. Het vierde lid maakt een voorbehoud voor het geval uit een wettelijke bepaling iets anders voortvloeit. Wie wil weten of een bepaalde wettelijke regel door een standaardregeling kan worden vervangen, moet dus ook in die regel zelf kijken.

De verhouding tot wat partijen afspreken

Partijen zijn niet gebonden aan elk onderdeel: zij kunnen in hun overeenkomst van de standaardregeling afwijken. De regeling kan daarvoor wel een bepaalde vorm voorschrijven, bijvoorbeeld dat de afwijking schriftelijk moet worden vastgelegd. Wordt die vorm niet gevolgd, dan blijft de standaardregeling gelden.

Een voorbeeld

Zou voor een bepaalde bedrijfstak een standaardregeling worden aangewezen voor overeenkomsten met afnemers, dan zou een bedrijf uit die tak automatisch aan die regels zijn gebonden, ook zonder dat het daarnaar verwijst. Wil het van een onderdeel afwijken, dan moet dat blijken uit de overeenkomst en in de eventueel voorgeschreven vorm gebeuren.

In de praktijk

Een standaardregeling werkt van rechtswege: zij geldt zodra de overeenkomst binnen de aangewezen soort en bedrijfstak of beroep valt, ongeacht of partijen haar kennen. Of dat zo is, blijkt uit de algemene maatregel van bestuur die de soort overeenkomst en de bedrijfstak of het beroep aanwijst. Voor de verhouding tussen wet, standaardregeling en overeenkomst geeft het artikel zelf twee aanknopingspunten. Het vierde lid bepaalt in hoeverre een standaardregeling van wettelijke bepalingen mag afwijken: zoveel als ook bij overeenkomst is toegelaten, tenzij uit een wettelijke bepaling iets anders voortvloeit. Het vijfde lid bepaalt dat partijen in hun overeenkomst van de standaardregeling kunnen afwijken, in de vorm die de regeling daarvoor eventueel voorschrijft.