Boek 6 Artikel 204 (6:204 BW)

Artikel 6:204 BW beschermt de ontvanger die van niets wist. Wie iets krijgt en geen enkele reden heeft om aan te nemen dat hij het ooit zal moeten teruggeven, gaat daar nu eenmaal anders mee om dan iemand die weet dat het goed van een ander is. De wet trekt daaruit twee gevolgen: hem wordt slordigheid in die periode niet aangerekend, en wie het ontvangen geld in die periode heeft doorbetaald, is van zijn teruggaveplicht af.

De onbekommerde periode

Het eerste lid draait om het tijdvak waarin de ontvanger redelijkerwijs geen rekening hoefde te houden met een verplichting tot teruggave. Heeft hij in dat tijdvak niet als een zorgvuldig schuldenaar voor het goed gezorgd, dan wordt hem dat niet toegerekend. Gaat het goed daardoor verloren of raakt het beschadigd, dan hoeft hij die schade niet te dragen. Zodra hij wel moet gaan twijfelen, bijvoorbeeld door een brief waarin de betaling wordt teruggevraagd, eindigt die bescherming en geldt de gewone zorgplicht.

Doorbetaald geld

Het tweede lid ziet op een ander geval: iemand ontvangt namens een ander een geldsom, terwijl die ander er geen recht op had en hijzelf niet bevoegd was die te ontvangen. Heeft hij het bedrag doorbetaald in de periode waarin hij nergens op bedacht hoefde te zijn, dan is hij van zijn verplichting tot teruggave bevrijd voor zover hij heeft doorbetaald. Wie terug wil vorderen, moet dan bij de uiteindelijke ontvanger zijn. Dat is redelijk: een tussenpersoon die netjes doorbetaalt, mag niet blijven zitten met een bedrag dat hij nooit voor zichzelf heeft gehad.

Een voorbeeld

Iemand krijgt bij vergissing een aanhangwagen geleverd die voor de buurman bestemd was, en zet die maandenlang onafgedekt in de tuin omdat hij denkt dat het een geschenk van zijn zwager is. Het chassis roest. Blijkt later dat de levering onverschuldigd was, dan hoeft hij die roestschade niet te vergoeden. Wordt hij daarna aangeschreven en laat hij de aanhanger daarna alsnog buiten staan, dan komt de verdere achteruitgang wel voor zijn rekening.

In de praktijk

Het draait telkens om de vraag vanaf welk moment de ontvanger iets had moeten vermoeden. Voor wie terugvordert is het daarom verstandig zo snel mogelijk schriftelijk aan te geven dat er onverschuldigd is betaald en dat teruggave wordt verlangd; vanaf dat bericht verandert de positie van de ontvanger. Voor de ontvanger geldt het omgekeerde: vanaf het moment dat u weet of vermoedt dat iets niet klopt, moet u er zorgvuldig mee omgaan en er niet meer over beschikken.