Artikel 6:193q BW: Bewijsvermoeden voor de indirecte afnemer

Bewijsvermoeden voor de indirecte afnemer

Een indirecte afnemer wordt vermoed het bewijs van doorberekening te hebben geleverd indien hij aantoont dat: a. de inbreukpleger een inbreuk op het mededingingsrecht heeft gepleegd, b. de inbreuk heeft geleid tot meerkosten voor de directe afnemer van de inbreukpleger, en c. de indirecte afnemer de goederen of diensten heeft verworven die het voorwerp waren van de inbreuk, of goederen of diensten waarin deze zijn verwerkt of die daarvan zijn afgeleid.

Toelichting

Wie niet rechtstreeks bij de kartellisten kocht maar verderop in de keten, heeft een probleem: hij kan onmogelijk in de boeken van zijn leveranciers kijken om te laten zien dat de te hoge prijs aan hem is doorgegeven. Dit artikel helpt hem met een vermoeden. Toont hij drie dingen aan, dan geldt de doorberekening als bewezen.

De drie punten

Er is een inbreuk gepleegd op het mededingingsrecht door de aangesproken onderneming.
Die inbreuk leidde tot meerkosten voor de directe afnemer van die onderneming.

- U kocht de betrokken producten of diensten, of producten waarin die zijn verwerkt of die daarvan zijn afgeleid.

Wat het vermoeden wel en niet doet

Het vermoeden ziet op de doorberekening, dus op de vraag of de te hoge prijs bij u terecht is gekomen. Het zegt niets over de omvang van uw schade; die moet u nog steeds onderbouwen. En het is weerlegbaar: de aangesproken onderneming mag aannemelijk maken dat de meerkosten niet of maar deels aan u zijn doorgegeven, bijvoorbeeld omdat de tussenhandel haar marges heeft verlaagd.

Waarom dit nodig was

Zonder dit vermoeden zou de aansprakelijkheid van kartellisten in de praktijk verdampen. De directe afnemer krijgt tegengeworpen dat hij de kosten doorgaf; de indirecte afnemer krijgt tegengeworpen dat hij niet kan bewijzen dat hij ze droeg. Dan betaalt niemand. De wet snijdt die patstelling door en legt het bewijsrisico bij de partij die de inbreuk pleegde.

Een voorbeeld

Een consument koopt een apparaat waarin een component zit waarvoor jarenlang prijsafspraken golden. Zij toont aan dat de inbreuk is vastgesteld, dat de fabrikant daardoor meer betaalde voor die component en dat zij het apparaat heeft gekocht. De doorberekening wordt dan vermoed; het is aan de kartellisten om aannemelijk te maken dat de prijsverhoging haar niet heeft bereikt.

In de praktijk

Bewaar aankoopbewijzen en, waar mogelijk, informatie over de herkomst van onderdelen. Volg de besluiten van de mededingingsautoriteiten: die stellen de inbreuk en vaak ook de periode vast, en dat is de basis van uw zaak. Omdat individuele bedragen bij indirecte afnemers klein zijn maar het aantal gedupeerden groot, verloopt zo'n zaak in de praktijk meestal via een collectieve actie.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst