Boek 6 Artikel 193d (6:193d BW)

Misleiden kan ook door te zwijgen. Dit artikel bepaalt dat een handelspraktijk misleidend is als essentiële informatie ontbreekt: informatie die de gemiddelde consument nodig heeft om een geïnformeerd besluit te nemen, en zonder welke hij een besluit neemt of kan nemen dat hij anders niet had genomen.

Vier vormen van omissie

• Weglaten. De informatie wordt niet gegeven.
• Verborgen houden. Zij staat er wel, maar zo weggestopt dat niemand haar vindt.
• Onduidelijk of dubbelzinnig. Zij is zo geformuleerd dat de gemiddelde consument haar niet begrijpt.

- Te laat. Zij komt pas als het besluit feitelijk al is genomen, bijvoorbeeld helemaal aan het einde van een bestelproces.

Het commerciële oogmerk

Ook het niet laten blijken van het commerciële oogmerk telt als misleidende omissie, tenzij dat al duidelijk uit de context blijkt. Reclame die zich voordoet als een redactioneel artikel, een tip van een bekende gebruiker of een spontane aanbeveling valt daaronder. De consument moet kunnen zien dat hij naar reclame kijkt.

Ruimte voor het medium

Bij de beoordeling wordt rekening gehouden met de feitelijke context, met de beperkingen van het gebruikte medium en met de maatregelen die de handelaar heeft genomen om de informatie langs een andere weg beschikbaar te stellen. In een korte radiospot past niet alles; wel mag dan worden verwacht dat er een duidelijke verwijzing is naar een plek waar de rest te vinden is. Beperkte ruimte is dus een verklaring, geen vrijbrief.

Een voorbeeld

Een reisaanbieder toont een lage prijs per persoon, maar noemt verplichte boekingskosten, toeslagen en de bagagekosten pas in de laatste stap van het bestelproces, in kleine letters. De consument die op basis van het eerste bedrag begon te boeken, is dan geconfronteerd met informatie die te laat en te onduidelijk kwam. Dat maakt de praktijk misleidend, ook als er niets onwaars is gezegd.

In de praktijk

Maak bij een bestelling screenshots van elke stap, zodat u kunt laten zien wanneer welke informatie verscheen. Vraag bij twijfel vooraf schriftelijk naar de totaalprijs, de looptijd en de opzegmogelijkheden. Wat als essentiële informatie geldt bij een uitnodiging tot aankoop, staat in artikel 6:193e BW; die opsomming is een bruikbare checklist voordat u iets bestelt of iets aanbiedt.