Een gedraging van een kind dat de leeftijd van veertien jaren nog niet heeft bereikt, kan aan hem niet als een onrechtmatige daad worden toegerekend.
Boek 6 Artikel 164 (6:164 BW)
Kinderen onder de veertien zijn zelf niet aansprakelijk
Wettekst
Toelichting
Kinderen doen ondoordachte dingen; dat hoort bij opgroeien. De wet wil niet dat een jong kind met een schadeclaim en soms met een levenslange schuld achterblijft. Daarom kan gedrag van een kind dat de leeftijd van veertien jaar nog niet heeft bereikt, hem niet worden toegerekend. Het kind is voor de gevolgen van zijn gedrag dus zelf niet aansprakelijk.
Wat de regel precies doet
De bepaling raakt niet de vraag of het gedrag onrechtmatig was, maar de toerekening. Een steen door een ruit blijft een inbreuk op andermans recht; alleen kan het kind daarvoor niet worden aangesproken. Dat onderscheid is belangrijk, omdat andere aansprakelijkheden juist aanknopen bij het feit dat het gedrag als onrechtmatig valt aan te merken.
De grens ligt hard bij de veertiende verjaardag. Hoe verstandig of onverstandig het kind in het concrete geval was, doet er niet toe: onder die leeftijd is toerekening uitgesloten, daarboven gelden de gewone regels, waarbij de jeugdige leeftijd wel kan meewegen bij de beoordeling van wat van iemand te verwachten viel.
Wie draagt de schade dan wel
- De ouders. Voor schade van jonge kinderen legt de wet de aansprakelijkheid bij degenen die het ouderlijk gezag of de voogdij uitoefenen; artikel 6:169 BW werkt dat uit.
- Toezichthouders. Wie het toezicht had, bijvoorbeeld een school of een club, kan zelf onzorgvuldig hebben gehandeld door dat toezicht te verwaarlozen.
- De verzekering. In veel gezinnen dekt een aansprakelijkheidsverzekering de schade die kinderen veroorzaken; meld een voorval daar altijd, ook als u denkt niet aansprakelijk te zijn.
Een voorbeeld
Een jongen van elf schopt een bal door de voorruit van een geparkeerde auto. De eigenaar kan het kind niet met succes aanspreken. Hij zal zich moeten richten tot de ouders, die voor kinderen van deze leeftijd in beginsel voor de schade instaan. Voor de ouders is de eerste stap een melding bij hun aansprakelijkheidsverzekeraar, met een korte feitelijke beschrijving van wat er is gebeurd.
In de praktijk
Heeft een kind bij u schade veroorzaakt, richt uw brief dan meteen aan de ouders of voogd en niet aan het kind. Beschrijf wat er gebeurde, wanneer en met welke schade, en voeg foto's en een offerte of nota toe. Bent u ouder, reageer dan zakelijk en betrek uw verzekeraar; erken geen aansprakelijkheid namens uw kind zonder dat te overleggen, want dat kan uw dekking in de weg zitten.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Hypothetische maatstaf: zou de gedraging van een volwassene een toerekenbare onrechtmatige daad opleveren?
Bij een sneeuwballengevecht liet een kind jonger dan veertien jaar een ander kind achterover vallen, dat daardoor ernstig hersenletsel opliep; de ouder werd aangesproken. De Hoge Raad besliste dat bij de aansprakelijkheid van de ouder moet worden beoordeeld of de gedraging een toerekenbare onrechtmatige daad zou hebben opgeleverd wanneer zij door een volwassene was verricht, waarbij volledig van de jeugdige leeftijd wordt geabstraheerd. Dat maakt duidelijk dat de risicoaansprakelijkheid van de ouder niet afhangt van wat van een kind van die leeftijd kon worden verwacht.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.