Boek 6 Artikel 157 (6:157 BW)

Wat er met zekerheden en boetes gebeurt bij schuldoverneming

De bij de vordering behorende nevenrechten worden na het tijdstip van de overgang tegen de nieuwe in plaats van tegen de oude schuldenaar uitgeoefend.
Tot zekerheid van de overgegane schuld strekkende rechten van pand en hypotheek op een aan een der partijen toebehorend goed blijven bestaan; die op een niet aan partijen toebehorend goed en rechten uit borgtocht gaan door de overgang teniet, tenzij de pand- of hypotheekgever of borg tevoren in handhaving heeft toegestemd.
Voorrechten op bepaalde goederen waarop de schuldeiser niet tevens een verhaalsrecht jegens derden heeft, gaan door de overgang teniet, tenzij de schuldoverneming plaatsvindt ter uitvoering van de overdracht van een onderneming waartoe ook het goed waarop het voorrecht rust, behoort. Voorrechten op het vermogen van de schuldenaar gelden na de overgang als voorrechten op het vermogen van de nieuwe schuldenaar.
Bedongen rechten en boeten, alsmede dwangsommen die vóór de overgang aan de schuldenaar werden opgelegd, worden door de nieuwe in plaats van door de oude schuldenaar verschuldigd, voor zover zij na het tijdstip van de overgang zijn opeisbaar geworden of verbeurd.

Toelichting

Als een schuld overgaat op een nieuwe schuldenaar, verandert er meer dan alleen de naam op de factuur. Aan een schuld hangen zekerheden, voorrechten, boetebedingen en soms dwangsommen. Dit artikel bepaalt per categorie wat er gebeurt: sommige rechten verhuizen mee, andere vervallen juist, omdat degene die ze gaf niet voor deze nieuwe schuldenaar heeft willen instaan.

Nevenrechten en zekerheden

Nevenrechten. Wat bij de vordering hoort, wordt na de overgang uitgeoefend tegen de nieuwe schuldenaar in plaats van tegen de oude.
Pand en hypotheek van een partij zelf. Rust de zekerheid op een goed van de oude of de nieuwe schuldenaar, dan blijft zij bestaan.
Zekerheid van een buitenstaander en borgtocht. Rust het pand- of hypotheekrecht op een goed van iemand anders, of is er een borg, dan gaan die rechten door de overgang teniet. Dat is anders als de pandgever, de hypotheekgever of de borg vooraf heeft ingestemd met handhaving.

Wie zich borg stelt, doet dat voor een bepaalde persoon. Hij heeft ingeschat of díe schuldenaar zijn verplichtingen nakomt. Zou zijn borgtocht meeverhuizen naar een onbekende nieuwe schuldenaar, dan zou zijn risico buiten hem om kunnen worden vergroot. Daarom vervalt de zekerheid, tenzij hij tevoren zelf heeft gezegd dat zij mag blijven staan.

Voorrechten

Voor voorrechten geldt een eigen regel. Voorrechten op bepaalde goederen waarbij de schuldeiser geen verhaalsrecht tegen derden heeft, vervallen door de overgang. Dat is anders wanneer de schuldoverneming plaatsvindt bij de overdracht van een onderneming waartoe ook het goed met dat voorrecht behoort. Voorrechten op het vermogen van de schuldenaar blijven gelden, maar dan op het vermogen van de nieuwe schuldenaar.

Bedongen rechten, boetes en dwangsommen

Bedongen rechten en boetes worden na de overgang door de nieuwe schuldenaar verschuldigd, voor zover zij pas ná de overgang opeisbaar worden of worden verbeurd. Voor dwangsommen geldt hetzelfde, met deze extra eis: zij moeten vóór de overgang aan de oude schuldenaar zijn opgelegd. Wat op het moment van de overgang al verbeurd of opeisbaar was, blijft dus een zaak van de oude schuldenaar.

Een voorbeeld

Een ondernemer heeft een lening waarvoor zijn vader borg staat en waarvoor de onderneming zelf een pandrecht heeft gegeven. De schuld wordt met toestemming van de bank overgenomen door een andere vennootschap. Het pandrecht op goederen van de betrokken partijen kan blijven staan, maar de borgtocht van de vader vervalt, tenzij hij van tevoren heeft laten weten dat hij ook voor de nieuwe schuldenaar wil instaan.

In de praktijk

Voor de schuldeiser is dit artikel de reden om vóór het geven van toestemming na te gaan welke zekerheden hij overhoudt en om zo nodig de borg om instemming te vragen. Voor de borg of pandgever is het juist een bescherming: gaat de schuld over zonder dat u iets heeft toegezegd, dan bent u er in beginsel af. Laat u daarom niet ongelezen tekenen voor handhaving van een zekerheid.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst