Boek 6 Artikel 156 (6:156 BW)

Een schuldeiser kan zijn toestemming voor een schuldoverneming ook op voorhand geven, bijvoorbeeld al bij het sluiten van het contract. Dit artikel bepaalt wat er dan nog moet gebeuren voordat de schuld daadwerkelijk overgaat, en of de schuldeiser op zijn toestemming kan terugkomen.

Waarom toestemming nodig is

Een schuld gaat niet zomaar over op een ander. Volgens artikel 6:155 BW is voor een schuldoverneming tussen de schuldenaar en een derde de toestemming van de schuldeiser nodig; voor hem maakt het immers veel uit wie hem moet betalen. Die toestemming kan achteraf worden gegeven, maar ook vooraf. Dit artikel gaat over die tweede mogelijkheid.

Wanneer de overgang plaatsvindt

Twee dingen moeten samenkomen. Ten eerste moeten de schuldenaar en de derde het eens zijn geworden over de overneming. Ten tweede moeten zij de schuldeiser daarvan schriftelijk op de hoogte stellen. Zodra dat is gebeurd, gaat de schuld over. De schuldeiser hoeft dus niet nog eens te reageren; zijn goedkeuring lag er al.

Let op de vorm en op het tijdstip: de wet eist hier uitdrukkelijk een schriftelijke kennisgeving, en pas wanneer die de schuldeiser heeft bereikt is aan de tweede eis voldaan. Een telefoontje of een terloopse mededeling is niet genoeg. Wie het net van de overgang wil laten dichtvallen, kiest dus een bericht dat later is terug te vinden en zorgt voor bewijs dat het is aangekomen, bijvoorbeeld een bevestiging van ontvangst.

Terugkomen op de toestemming

Het tweede lid maakt de toestemming bij voorbaat stevig: herroepen kan niet, tenzij de schuldeiser zich die bevoegdheid bij het geven van de toestemming heeft voorbehouden. Wie dus in een contract al instemt met toekomstige overnemingen, zit daaraan vast op het moment dat schuldenaar en derde daar gebruik van maken. Het voorbehoud moet bij de toestemming zelf worden gemaakt; achteraf alsnog een herroepingsrecht inroepen dat toen niet is bedongen, kan niet.

• Wel voorbehoud gemaakt. Dan kan de toestemming worden ingetrokken, maar alleen zolang de overgang nog niet is voltooid.

- Geen voorbehoud gemaakt. Dan is bedenken achteraf te laat, ook als de nieuwe schuldenaar minder solvabel blijkt.

Een voorbeeld

Bij de verkoop van een bedrijfspand wordt afgesproken dat de koper te zijner tijd de lopende onderhoudsverplichting met bijbehorende betalingsschuld mag overnemen; de wederpartij stemt daar op voorhand mee in. Verkoopt de eigenaar later daadwerkelijk en komt de brief van partijen bij de wederpartij aan, dan is de schuld op dat moment overgegaan — niet al op de dag dat de brief de deur uit ging. Dat de wederpartij inmiddels liever met de oude eigenaar had doorgewerkt, doet niet meer ter zake.

In de praktijk

Geeft u als schuldeiser vooraf toestemming, bedenk dan of u een herroepingsrecht wilt bedingen en leg dat in dezelfde tekst vast. Voor wie een schuld overneemt, betekent een toestemming vooraf dat een correcte schriftelijke melding volstaat. Controleer altijd of het contract zo'n toestemming bevat voordat u een aparte goedkeuring gaat vragen, en kijk daarna naar artikel 6:157 BW voor wat er met de zekerheden gebeurt.