Boek 6 Artikel 152 (6:152 BW)

Subrogatie is pas iets waard als er bij de schuldenaar nog wat te halen valt. Blijkt dat niet zo, dan is de vraag wie dat verlies draagt: de derde die toevallig als eerste betaalde, of alle derden samen die voor dezelfde schuld instonden. Dit artikel kiest het tweede. Het onbetaald gebleven deel wordt omgeslagen over de gesubrogeerde en de andere zekerheidgevers en betrokken derden.

Hoe de verdeelsleutel werkt

De omslag gebeurt naar evenredigheid van de bedragen waarvoor ieder van hen op het moment van de voldoening tegenover de schuldeiser aansprakelijk was. Wie voor een groter bedrag instond, draagt een groter deel van het verlies. Wat er moet gebeuren als ook een van de andere betrokken derden zelf geen verhaal biedt, regelt dit artikel niet uitdrukkelijk.

Twee begrenzingen

• Niet meer dan de schuldeiser zelf had gekregen. De gesubrogeerde kan van geen van de andere betrokkenen een groter bedrag vorderen dan de oorspronkelijke schuldeiser op het moment van de voldoening op die persoon had kunnen verhalen.

- Wat u bijdraagt, blijft opeisbaar bij de schuldenaar. Iedereen die in de omslag heeft meebetaald, mag dat bedrag alsnog terugvorderen van degene die geen verhaal bood, mocht die later toch weer draagkrachtig blijken.

Een voorbeeld

Voor de financiering van een familiebedrijf staan drie personen garant, ieder voor een ander bedrag. De onderneming valt om en één van hen lost af. Hij treedt in de rechten van de bank, maar bij de onderneming is niets meer te halen. Hij kan dan bij de twee anderen aankloppen: ieder draagt naar verhouding van het bedrag waarvoor hij tegenover de bank instond. Komt er later toch nog een uitkering uit de afwikkeling, dan kan ieder van hen wat hij in de omslag heeft bijgedragen alsnog daaruit terugvorderen.

In de praktijk

Voor wie zekerheid stelt voor een ander is dit artikel een reden om te weten wie er nog meer garant staat en voor welk bedrag. Bewaar de stukken waaruit uw eigen aansprakelijkheid en die van anderen blijkt, en leg vast op welk moment u betaalde. Precies die twee gegevens bepalen straks uw aandeel in de omslag en de omvang van uw aanspraak op de anderen.