Boek 6 Artikel 143 (6:143 BW)

Wie een vordering overneemt, krijgt een recht dat hij zelf niet heeft zien ontstaan. Hij was er niet bij toen de afspraak werd gemaakt en hij heeft de opdrachtbevestiging, de facturen en de e-mails niet in huis. Dit artikel lost dat op: de schuldeiser die de vordering kwijtraakt, moet zijn papieren afstaan aan degene die de vordering krijgt. Zo kan de nieuwe schuldeiser bewijzen wat hij te vorderen heeft en kan hij de zekerheden gebruiken die bij de vordering horen.

Welke stukken moeten mee

Het gaat om alles waarmee de vordering en de nevenrechten kunnen worden aangetoond: de overeenkomst, de bestelbon, de werkbriefjes, de borgtochtakte, de pandakte. Nevenrechten zijn de rechten die aan een vordering vastzitten, zoals pand, hypotheek en borgtocht; op grond van artikel 6:142 BW gaan die vanzelf mee over, maar zonder de bijbehorende papieren zijn ze in de praktijk moeilijk uit te oefenen.

Houdt de oude schuldeiser zelf nog belang bij een stuk, bijvoorbeeld omdat hij met de schuldenaar nog een geschil heeft over de kwaliteit van zijn eigen prestatie en de overeenkomst daarin als bewijs nodig heeft, dan hoeft hij het origineel niet weg te geven. Hij moet dan een afschrift of uittreksel verstrekken dat evenveel bewijs oplevert als het oorspronkelijke stuk. De nieuwe schuldeiser moet daar zelf om vragen en betaalt de kosten ervan.

Titels, panden en hypotheek

• Executoriale titels. Ligt er al een vonnis of een andere titel waarmee beslag kan worden gelegd, dan moet die worden afgegeven. Houdt de oude schuldeiser er zelf belang bij, dan hoeft hij de titel niet kwijt te raken, maar moet hij de nieuwe schuldeiser in staat stellen die ten uitvoer te leggen.
• Panden. Bij overgang van de hele vordering moeten verpande zaken die de oude schuldeiser onder zich heeft, ook feitelijk naar de nieuwe schuldeiser toe.

- Hypotheek. Zit aan de vordering een hypotheekrecht vast, dan moet de oude schuldeiser desgevraagd meewerken aan inschrijving van de overgang in de openbare registers, zodat naar buiten toe duidelijk is wie de hypotheekhouder nu is.

Een voorbeeld

Een aannemer verkoopt zijn onbetaalde facturen aan een financier. Die stuurt een aanmaning, maar de opdrachtgever antwoordt dat er nooit meerwerk is afgesproken. Zonder de opdrachtbevestiging en de urenstaten staat de financier met lege handen. Dit artikel geeft hem het recht die stukken op te eisen bij de aannemer; werkt die niet mee, dan kan afgifte in rechte worden gevorderd en is de aannemer aansprakelijk voor de schade die door zijn stilzitten ontstaat.

Wat dit betekent voor de schuldenaar

Voor degene die moet betalen verandert er inhoudelijk niets: hij is dezelfde prestatie verschuldigd, alleen aan een ander. Wordt u aangesproken door een partij die zegt uw schuld te hebben gekocht, dan mag u vragen waaruit de overgang blijkt en waarop de vordering berust. De verweren die u tegen de oorspronkelijke schuldeiser had, houdt u bovendien; dat staat in artikel 6:145 BW.

In de praktijk

Voor de koper van een vordering is dit artikel een aanspraak die hij zelf moet inroepen: hij vraagt de stukken op, en waar de verkoper belang houdt, vraagt hij om afschriften met dezelfde bewijskracht.