Boek 6 Artikel 142 (6:142 BW)

Een vordering staat zelden alleen. Er hangen vaak zekerheden en bevoegdheden aan vast. Dit artikel bepaalt dat die met de vordering meeverhuizen wanneer zij op een nieuwe schuldeiser overgaat. De verkrijger hoeft daarvoor niets aparts te doen: pand, hypotheek, borgtocht, voorrechten en de bevoegdheid om bestaande executoriale titels ten uitvoer te leggen komen hem van rechtswege toe.

Wat er meegaat

De opsomming in de wet is niet uitputtend; het gaat om rechten die naar hun aard bij de vordering horen.

• Zekerheidsrechten. Pandrecht en hypotheekrecht die voor de vordering zijn gevestigd.
• Persoonlijke zekerheden. De rechten uit een borgtocht die voor deze schuld is aangegaan.
• Voorrechten. De voorrang die de wet aan bepaalde vorderingen geeft bij verhaal.

- Executiebevoegdheid. Het recht om een bestaande titel voor de vordering en de nevenrechten ten uitvoer te leggen.

Rente, boete en dwangsom

Het tweede lid rekent ook het recht op bedongen rente, op een boete en op een dwangsom tot de nevenrechten. Daarop geldt één belangrijke uitzondering: was de rente op het moment van de overgang al opeisbaar, of was de boete of de dwangsom toen al verbeurd, dan blijft die aanspraak bij de oude schuldeiser. Beslissend is bij rente dus niet of zij al was aangegroeid, maar of zij op dat tijdstip opeisbaar was: lopende rente die nog niet opeisbaar is, gaat gewoon met de vordering mee.

Waarom dit praktisch is

Zonder deze regel zou elke overdracht van een vordering een reeks aparte handelingen vergen om de zekerheden mee te nemen, met het risico dat er iets wordt vergeten en de nieuwe schuldeiser met een kale vordering achterblijft. Door de nevenrechten automatisch te laten meelopen, blijft de waarde van de vordering intact en wordt de handel in vorderingen praktisch mogelijk.

Een voorbeeld

Een bedrijf verkoopt een vordering op een klant aan een factormaatschappij. Voor die vordering was een pandrecht op de voorraad gevestigd en had een bestuurder zich borg gesteld. Beide zekerheden gaan mee naar de factormaatschappij. Was er op het moment van de overdracht al een boete verbeurd wegens te late betaling, dan blijft die aanspraak bij het bedrijf dat de vordering verkocht, tenzij partijen daarover iets anders afspreken.

In de praktijk

Legt u een vordering vast of neemt u er een over, breng dan in kaart welke zekerheden eraan hangen en wat er al is opgebouwd aan rente en boetes; die twee zaken worden bij overdracht vaak vergeten. Vraag ook om de onderliggende stukken, want de vorige schuldeiser is verplicht de bewijsstukken over de vordering en de nevenrechten af te geven. Bent u schuldenaar, dan verandert er voor u weinig: uw verweermiddelen blijven op grond van artikel 6:145 BW bij de overgang gewoon in stand, en of u nog kunt verrekenen met een vordering op uw oorspronkelijke schuldeiser, hangt af van de voorwaarden die artikel 6:130 BW daarvoor stelt.