Boek 6 Artikel 130 (6:130 BW)

Vorderingen worden overgedragen, verpand of getroffen door beslag. Voor de schuldenaar kan dat vervelend uitpakken: hij had een tegenvordering op zijn oorspronkelijke schuldeiser waarmee hij wilde verrekenen, en ineens staat er een ander tegenover hem. Dit artikel beschermt hem. Ondanks de overgang mag hij zijn tegenvordering op de oorspronkelijke schuldeiser toch in verrekening brengen, mits aan een van twee voorwaarden is voldaan.

De twee ingangen

De tegenvordering moet ergens een band hebben met de situatie van vóór de overgang.

• Dezelfde rechtsverhouding. De tegenvordering vloeit voort uit dezelfde rechtsverhouding als de overgegane vordering, bijvoorbeeld uit hetzelfde contract.

- Al opgekomen en opeisbaar. De tegenvordering is al vóór de overgang aan de schuldenaar opgekomen en opeisbaar geworden.

Ook bij beslag en beperkte rechten

Het tweede lid trekt dezelfde lijn door naar beslag op een vordering en naar de vestiging van een beperkt recht waarvan mededeling aan de schuldenaar is gedaan, zoals een openbaar pandrecht. Ook dan behoudt de schuldenaar zijn verrekeningsmogelijkheid binnen de genoemde grenzen. Wie een vordering koopt of daarop verhaal zoekt, moet er dus rekening mee houden dat de positie van de schuldenaar meeverhuist.

De uitzondering voor waardepapieren

Betreft de overgang of de vestiging een vordering aan toonder of order en is die tot stand gekomen op de wijze die artikel 3:93 BW voorschrijft, dan geldt deze bescherming niet. Bij die papieren staat de verhandelbaarheid voorop: wie het stuk verkrijgt, moet erop kunnen vertrouwen dat er geen verweren uit een oudere verhouding aan kleven.

Een voorbeeld

Een aannemer heeft een factuur op een opdrachtgever en verkoopt die vordering aan een financier. De opdrachtgever had uit hetzelfde bouwproject nog een claim wegens herstelkosten op de aannemer. Ondanks de overdracht mag hij die claim verrekenen met de gekochte factuur, want beide komen uit dezelfde rechtsverhouding. Had hij daarentegen een losse, pas na de overdracht ontstane vordering op de aannemer, dan kan hij die niet tegenwerpen aan de financier.

In de praktijk

Krijgt u bericht dat uw schuldeiser zijn vordering heeft overgedragen of dat er beslag ligt, kijk dan meteen of u nog iets van de oorspronkelijke partij te vorderen hebt en waar die aanspraak vandaan komt. Richt uw verrekeningsverklaring schriftelijk tot degene die op dat moment uw schuldeiser is: na een overdracht is dat de verkrijger, bij beslag nog steeds de oorspronkelijke schuldeiser. De beslaglegger kunt u daarnaast informeren. Onderbouw uit welke verhouding uw tegenvordering stamt. Koopt u zelf vorderingen, onderzoek dan wat er tussen de oorspronkelijke partijen speelde; die verweren neemt u erbij.