Boek 6 Artikel 120 (6:120 BW)

Dit artikel zegt niet hoeveel rente u krijgt, maar wie dat bepaalt en hoe vaak dat verandert. Er zijn twee stelsels. De gewone wettelijke rente, die geldt voor alle geldschulden die niet uit een handelsovereenkomst voortvloeien, wordt bij algemene maatregel van bestuur vastgesteld. De rente voor handelsovereenkomsten volgt een Europese referentierente met een vaste opslag en wordt elk halfjaar opnieuw bepaald. Daarom staat er in de wet geen percentage: het beweegt mee met de tijd.

De gewone wettelijke rente

Die wordt periodiek door de regering vastgesteld. Loopt er op het moment van een wijziging al rente over een vordering, dan wordt vanaf dat moment met de nieuwe rentevoet gerekend. De rente van vóór die datum blijft dus berekend tegen het oude tarief. Bij langlopende vorderingen betekent dat een berekening in stukken: per periode het tarief dat toen gold.

De handelsrente

Voor de rente bij handelsovereenkomsten geldt een andere systematiek. Uitgangspunt is de herfinancieringsrente van de Europese Centrale Bank, zoals die gold vlak voor het begin van het betreffende halfjaar, verhoogd met een in de wet vastgelegd aantal procentpunten. Die uitkomst geldt telkens voor een half jaar. Loopt er op de eerste dag van een halfjaar al rente, dan wordt vanaf dat moment met het nieuwe tarief gerekend.

• Twee tarieven. De gewone rente is aanmerkelijk lager dan de handelsrente; welke geldt, hangt af van de aard van de geldschuld, namelijk of die uit een handelsovereenkomst voortvloeit.
• Per periode rekenen. Bij een vordering die jaren loopt, gebruikt u voor elk tijdvak het tarief dat toen gold.

- Rente over rente. Na elk jaar wordt de verschuldigde rente bij de hoofdsom geteld, zoals artikel 6:119 BW en artikel 6:119a BW bepalen.

Waarom de wet geen percentage noemt

Rentestanden veranderen. Zou het tarief in de wet staan, dan zou elke aanpassing een wetswijziging vergen en zou de vergoeding jarenlang achterlopen bij de werkelijkheid. Door de vaststelling aan een besluit en aan een Europese referentierente te koppelen, blijft de vergoeding actueel. Voor u betekent het dat u het geldende tarief altijd apart moet opzoeken bij de instantie die het publiceert; ga nooit af op een percentage uit een oud voorbeeld.

Een voorbeeld

Een onderneming heeft een factuur die drie jaar onbetaald blijft. In die periode is de handelsrente elk halfjaar opnieuw vastgesteld. De berekening bestaat dus uit zes stukken, elk met het tarief van dat halfjaar, waarbij na elk jaar de opgebouwde rente bij de hoofdsom wordt geteld. Wie in zijn brief één percentage over de hele periode gebruikt, komt vrijwel altijd op een onjuist bedrag uit.

In de praktijk

Bepaal eerst welk regime geldt: gewone rente of handelsrente. Zoek daarna per periode het tarief op dat toen van kracht was. Vermeld in uw sommatie de hoofdsom, de startdatum van de rente en de gebruikte tarieven, zodat de ander de berekening kan controleren. Bij twijfel over de startdatum kijkt u naar het verzuim: dat volgt uit artikel 6:82 BW en artikel 6:83 BW, of, bij handelsovereenkomsten, uit de betaaltermijnen van artikel 6:119a BW.