Boek 6 Artikel 88 (6:88 BW)

De schuldenaar dwingt de schuldeiser tot een keuze

De schuldenaar die in de nakoming van zijn verbintenis is tekort geschoten, kan aan de schuldeiser een redelijke termijn stellen, waarbinnen deze moet mededelen welke van de hem bij de aanvang van de termijn ten dienste staande middelen hij wenst uit te oefenen, op straffe van slechts aanspraak te kunnen maken: a. op de schadevergoeding waarop de tekortkoming recht geeft en, zo de verbintenis strekt tot betaling van een geldsom, op die geldsom; b. op ontbinding van de overeenkomst waaruit de verbintenis voortspruit, indien de schuldenaar zich erop beroept dat de tekortkoming hem niet kan worden toegerekend.
Heeft de schuldeiser nakoming verlangd, doch wordt daaraan niet binnen een redelijke termijn voldaan, dan kan hij al zijn rechten wederom doen gelden; het vorige lid is van overeenkomstige toepassing.

Toelichting

Een schuldeiser die is benadeeld, heeft meestal meerdere wegen: nakoming eisen, schadevergoeding vorderen of de overeenkomst ontbinden. Zolang hij niet kiest, weet de schuldenaar niet waar hij aan toe is. Dit artikel geeft de schuldenaar daarom een middel om duidelijkheid af te dwingen: hij mag een redelijke termijn stellen waarbinnen de schuldeiser moet laten weten welke van die bevoegdheden hij wil uitoefenen. Komt dat antwoord niet op tijd, dan blijven hem nog maar twee aanspraken: de schadevergoeding wegens de tekortkoming, bij een geldschuld het bedrag zelf, en ontbinding voor het geval de schuldenaar aanvoert dat de tekortkoming hem niet is toe te rekenen.

Wat de schuldenaar mag doen

Hij stelt een termijn en vraagt de schuldeiser mee te delen welke van de op dat moment beschikbare middelen hij wil gebruiken. De termijn moet redelijk zijn: de schuldeiser moet echt de gelegenheid krijgen zich te beraden, en dat vraagt bij een ingewikkelde kwestie meer tijd dan bij een eenvoudige levering.

Wat de schuldeiser verliest als hij zwijgt

Reageert hij niet op tijd, dan blijft hem nog aanspraak op twee dingen.

Schadevergoeding. De vergoeding waarop de tekortkoming recht geeft blijft bestaan, en gaat het om een geldschuld, dan blijft de aanspraak op dat bedrag gewoon overeind.
Ontbinding in één geval. Beroept de schuldenaar zich erop dat de tekortkoming hem niet valt toe te rekenen, dan houdt de schuldeiser de mogelijkheid te ontbinden.

Wat er in de regel sneuvelt, is de vrije keuze om alsnog nakoming te vorderen of om zonder meer te ontbinden. Het artikel dwingt de schuldeiser dus tot tijdig handelen, maar laat hem niet met lege handen achter.

Als nakoming is gevraagd en toch uitblijft

Het tweede lid regelt het spiegelbeeld. Heeft de schuldeiser gekozen voor nakoming en gebeurt er binnen een redelijke termijn alsnog niets, dan herleven al zijn bevoegdheden: hij mag opnieuw kiezen, en kan dus alsnog ontbinden of omzetten. De schuldenaar kan daar op zijn beurt weer een termijnstelling tegenover zetten. Zo blijft de druk aan beide kanten in balans.

Een voorbeeld

Een dakdekker heeft een dak ondeugdelijk gelegd. De eigenaar klaagt, maar laat maandenlang in het midden of hij herstel wil, de overeenkomst wil beëindigen of alleen geld eist. De dakdekker schrijft hem dat hij binnen drie weken moet aangeven wat hij wil. Zwijgt de eigenaar, dan resteert hem in beginsel de schadevergoeding; hij kan dan niet maanden later alsnog herstel afdwingen. Kiest hij wel voor herstel en komt de dakdekker die belofte niet na, dan staan alle deuren weer open.

In de praktijk

Krijgt u zo'n brief, laat hem dan niet liggen. Antwoord schriftelijk en noem duidelijk welke bevoegdheid u kiest; u mag daarbij ook aangeven dat u nakoming wilt en bij uitblijven daarvan alsnog wilt ontbinden. Bent u zelf de partij die tekortschoot, dan is een termijnstelling een nette manier om een slepende kwestie vlot te trekken, mits u de termijn ruim genoeg houdt en precies opschrijft waar de ander over moet beslissen.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst