Boek 6 Artikel 83 (6:83 BW)

Soms hoeft u helemaal niet aan te manen en is de schuldenaar meteen in verzuim. Dit artikel noemt drie gevallen waarin dat zo is. Dat scheelt tijd en voorkomt de fout dat iemand eerst nog een brief moet sturen terwijl de wet dat niet vraagt. Valt uw geval hier niet onder, dan geldt gewoon de hoofdregel van artikel 6:82 BW en moet u wel aanmanen.

De drie gevallen

Loop ze langs voordat u een aanmaning opstelt; dat scheelt vaak weken.

• De termijn voor de voldoening verstrijkt. Staat vast op welk moment de prestatie er uiterlijk moet zijn en gebeurt er dan niets, dan treedt het verzuim vanzelf in. Het gaat om een termijn die het uiterste moment van voldoening aangeeft, zoals een vaste leverdatum of een betaaldag. De uitzondering staat in de wet zelf: het verzuim treedt niet vanzelf in als blijkt dat de termijn een andere strekking heeft dan het aangeven van het uiterste moment van nakoming.
• Onrechtmatige daad en schadevergoeding. Vloeit de verbintenis voort uit onrechtmatige daad of strekt zij tot schadevergoeding wegens een tekortkoming, dan is de schuldenaar in verzuim zodra hij niet meteen betaalt. Het slachtoffer hoeft de veroorzaker dus niet eerst netjes aan te manen.

- De schuldenaar kondigt aan dat het misgaat. Moet u uit zijn mededeling afleiden dat hij tekort zal schieten, dan is een aanmaning zinloos en treedt het verzuim in.

Hoe u vaststelt wat een termijn betekent

Of een overeengekomen datum een uiterste termijn is, is een kwestie van uitleg van de afspraak. Daarbij tellen de bewoordingen, maar ook wat partijen redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten: was er een kenbare reden waarom het juist op die dag moest, hebben partijen de datum later nog verschoven, en hoe is er over de levering gecorrespondeerd? Woorden als 'uiterlijk' of 'fataal' wijzen in de richting van een harde termijn; formuleringen als 'naar verwachting' of 'omstreeks' wijzen de andere kant op. Wie zekerheid wil, kan bij het maken van de afspraak vastleggen dat de datum uiterlijk is en wat er gebeurt als die niet wordt gehaald.

Een voorbeeld

Iemand bestelt een bruidsboeket dat op de ochtend van de bruiloft geleverd moet worden. Komt het boeket niet, dan hoeft de klant niet eerst een brief met een termijn te sturen: de datum spreekt voor zich en het verzuim treedt vanzelf in. Wordt daarentegen een bank besteld met de mededeling dat levering rond week twaalf plaatsvindt, dan is die aanduiding meestal geen harde termijn en moet de koper wel aanmanen.

In de praktijk

Twijfelt u of uw geval onder dit artikel valt, stuur dan toch een aanmaning met een redelijke termijn. Dat kost weinig en voorkomt een probleem als achteraf blijkt dat de termijn niet fataal was. Verkeert de schuldenaar wel van rechtswege in verzuim, dan kunt u meteen door: vertragingsschade loopt vanaf dat moment, ontbinding op grond van artikel 6:265 BW komt in beeld, en bij een geldsom gaat de wettelijke rente lopen volgens artikel 6:119 BW.