Boek 6 Artikel 82 (6:82 BW)

Dit is het artikel dat bepaalt hoe u iemand formeel te laat maakt. De hoofdregel is eenvoudig: u stuurt een schriftelijke aanmaning waarin u de schuldenaar een redelijke termijn geeft om alsnog te presteren, en pas als die termijn verstrijkt zonder resultaat, is hij in verzuim. Die brief heet een ingebrekestelling. Zij geeft de schuldenaar een laatste gelegenheid om alsnog na te komen, en zonder deze brief ontbreekt in veel gevallen het verzuim waarop een vordering steunt.

Wat er in de brief moet staan

De wet stelt weinig eisen aan de vorm, maar wel aan de inhoud. De ontvanger moet uit het bericht kunnen opmaken wat van hem wordt verlangd en hoeveel tijd hij nog heeft.

• Schriftelijk. De wet eist een schriftelijke aanmaning: een brief of e-mail volstaat, een telefoontje niet, ook niet als u het gesprek kunt aantonen. Aangetekend verzenden maakt het bewijs van verzending en ontvangst eenvoudiger.
• Duidelijk wat er moet gebeuren. Benoem de verbintenis en het gebrek: welk werk, welke levering, welk bedrag.

- Een redelijke termijn. De termijn moet de schuldenaar werkelijk de gelegenheid geven om na te komen. Een vast aantal dagen noemt de wet niet. Wat redelijk is, laat de wet afhangen van het concrete geval. Is de termijn in de brief te kort, dan is de aanmaning daarmee niet waardeloos: het verzuim treedt dan in na afloop van een termijn die wel redelijk is.

Als aanmanen geen zin heeft

Het tweede lid geeft een lichtere vorm voor twee situaties. De eerste is dat de schuldenaar tijdelijk niet kan nakomen; een termijn stellen om iets te doen wat nu eenmaal even niet kan, heeft geen zin. Denk aan een leverancier wiens productielijn door een storing een maand stilligt. De tweede is dat uit de houding van de schuldenaar blijkt dat aanmanen nutteloos zou zijn. Of dat zo is, hangt af van wat hij heeft gedaan en gezegd, en het is aan de schuldeiser om dat aan te tonen. In beide gevallen volstaat een schriftelijk bericht waarin u hem aansprakelijk stelt voor het uitblijven van de nakoming. U hoeft dan geen termijn te geven, maar het bericht moet wel duidelijk maken dat u hem aansprakelijk houdt.

Een voorbeeld

Een aannemer laat een badkamer half af achter en reageert niet op berichten. De eigenaar schrijft: de tegelvloer en het sanitair moeten uiterlijk over drie weken zijn afgemonteerd, gebeurt dat niet dan houd ik u aansprakelijk voor de kosten van een andere partij. Dat is een deugdelijke ingebrekestelling. Met een duidelijke omschrijving van wat er nog moet gebeuren en een concrete einddatum weet de aannemer precies waar hij aan toe is, en staat na afloop van die datum vast dat het verzuim is ingetreden.

In de praktijk

Zonder ingebrekestelling ontbreekt in veel gevallen het verzuim dat voor schadevergoeding of ontbinding nodig is. Een verzendbewijs maakt later aantoonbaar dat en wanneer de aanmaning is verstuurd. Daarnaast kan artikel 6:83 BW van toepassing zijn. Dat artikel noemt drie gevallen waarin het verzuim zonder ingebrekestelling intreedt. Gaat het om een gebrek in wat wél is geleverd, dan geldt bovendien de klachtplicht van artikel 6:89 BW.