Boek 6 Artikel 69 (6:69 BW)

Zodra het verschuldigde in bewaring is gesteld, verandert de positie van beide partijen. Dit artikel bepaalt hoe de schuldeiser weer uit zijn verzuim komt: alleen door het in bewaring gestelde te aanvaarden. Losse toezeggingen of het alsnog verlenen van medewerking op een andere manier zijn daarvoor niet genoeg zolang de bewaring loopt.

Zuiveren betekent aanvaarden

De schuldeiser moet dus daadwerkelijk het geld of de zaak in ontvangst nemen bij de consignatie of bij de bewaarder. Doet hij dat, dan eindigt zijn verzuim en is de verhouding weer normaal. Zolang hij het laat liggen, blijven de gevolgen van zijn verzuim bestaan: hij kan niet executeren, de schuldenaar kan niet in verzuim raken en de rente over een in bewaring gestelde geldsom loopt niet.

• Geen half werk. Gedeeltelijk aanvaarden zuivert het verzuim niet voor het geheel.
• Aanvaarden is geen afstand van rechten. Meent de schuldeiser dat hij meer toekomt, dan kan hij dat naast de aanvaarding blijven vorderen.

- Kosten spelen mee. De bewaarder geeft het in bewaring gestelde pas aan de schuldeiser af als alle kosten van de bewaring zijn voldaan; daarover valt niet te onderhandelen.

Terugnemen door de schuldenaar

Zolang de schuldeiser niet heeft aanvaard, mag de bewaargever het in bewaring gestelde terugnemen. De schuldenaar blijft dus baas over zijn eigen geld of zaak tot het moment van aanvaarding. Terugnemen is echter geen zuivering: het verzuim van de schuldeiser loopt daardoor niet af, en alleen de gevolgen die aan de bewaring zelf verbonden waren houden op. Het risico komt daarmee niet terug bij de schuldenaar, want zolang de schuldeiser in verzuim is blijft artikel 6:64 BW gelden: wordt nakoming in die tijd onmogelijk, dan wordt dat de schuldenaar niet toegerekend, tenzij hij of iemand die voor hem werkt tekortschiet in de zorg die van hem mocht worden verwacht. De periode dat het in bewaring lag wordt evenmin uitgewist; over die tijd liep geen rente over een in bewaring gestelde geldsom, en dat blijft zo.

Een voorbeeld. Een leverancier heeft goederen in bewaring gegeven omdat de afnemer weigerde af te nemen. Na twee maanden meldt zich een andere koper. Zolang de eerste afnemer de goederen niet heeft aanvaard, mag de leverancier ze terugnemen. Hij moet dan wel bedenken dat zijn leveringsverplichting daarmee herleeft en dat hij opnieuw moet kunnen presteren.

Denk aan de gevolgen van terugnemen

Terugnemen is een recht, geen verstandige stap op elk moment. U neemt de zaak of het geld weer zelf onder u, met de zorg en de kosten die daarbij horen, en u raakt het voordeel kwijt dat de rente stilstaat. Doe het alleen als u de zaak elders kwijt kunt of als er een oplossing in zicht is, en leg schriftelijk vast wanneer en waarom u hebt teruggenomen.

In de praktijk

Bent u schuldeiser en ligt er iets voor u klaar, laat het dan niet liggen uit principe. U verbetert uw positie er niet mee: uw verzuim blijft doorlopen en u kunt intussen geen dwangmiddelen inzetten. Bent u schuldenaar, meld dan duidelijk waar het in bewaring gestelde beschikbaar is en wat er moet gebeuren om het op te halen, en bewaar het bewijs van die mededeling.