Boek 6 Artikel 37 (6:37 BW)

Wie niet weet aan wie hij moet betalen, staat voor een lastige keuze: betaalt hij aan de verkeerde, dan kan hij twee keer moeten betalen; betaalt hij niet, dan riskeert hij verzuim. Dit artikel geeft de uitweg. Twijfelt u op redelijke gronden aan wie de betaling toekomt, dan mag u de nakoming opschorten totdat duidelijk is wie gerechtigd is.

Wanneer de twijfel redelijk is

Het moet gaan om objectieve twijfel, niet om een smoes. Er is bijvoorbeeld reden tot twijfel als twee partijen zich beide als schuldeiser melden, als u bericht krijgt van een overdracht van de vordering zonder dat de oorspronkelijke schuldeiser dat bevestigt, of als er beslag onder u is gelegd. Een enkele mededeling van een onbekende dat het rekeningnummer is gewijzigd, is eveneens reden om eerst te controleren.

• Twee partijen claimen hetzelfde. De klassieke situatie waarvoor deze bepaling is geschreven.
• Een onduidelijke overdracht of verpanding. Vraag om stukken en om bevestiging van de oorspronkelijke schuldeiser.

- Een beslag of bewind. Dan mag de schuldeiser mogelijk zelf niet ontvangen.

Wat opschorting doet

Opschorting is uitstel, geen afstel. Uw verplichting blijft bestaan; u schuift alleen het moment van nakomen op zolang de twijfel voortduurt. Wie bevoegd opschort raakt niet in verzuim en is daarom geen vertragingsschade wegens te late nakoming verschuldigd. Zodra de onduidelijkheid is weggenomen, moet u alsnog voortvarend betalen.

De grenzen

De bevoegdheid is niet bedoeld om betalingsproblemen te maskeren. Zodra u weet aan wie u moet betalen, of zodra de twijfel eenvoudig had kunnen worden weggenomen door navraag te doen, houdt het op. Wie zich op deze regel beroept terwijl er in feite geen serieuze twijfel bestaat, schiet tekort en loopt gewoon verzuim op.

De twijfel moet betrekking hebben op de vraag aan wie moet worden betaald. Twijfel over de vraag of er wel iets verschuldigd is of hoeveel, valt niet onder dit artikel; daarvoor gelden andere regels, zoals die over opschorting bij een tekortkoming van de wederpartij.

Een voorbeeld. Een ondernemer krijgt van een incassobureau een sommatie voor een factuur, terwijl zijn leverancier hem kort daarvoor liet weten dat hij de vordering aan een factormaatschappij heeft overgedragen. Zolang niet duidelijk is wie mag innen, mag hij opschorten. Een brief aan beide partijen waarin hij laat weten dat hij bereid is te betalen zodra duidelijk is wie gerechtigd is, maakt zichtbaar dat hij niet uit onwil handelt.

Hoe opschorting in zijn werk gaat

Een schriftelijke mededeling aan iedereen die zich als schuldeiser meldt, met de reden van de opschorting en de bereidheid om te betalen, maakt duidelijk waarom er (nog) niet wordt betaald. Blijft de onduidelijkheid bestaan, dan kan aan de rechter worden voorgelegd wie recht heeft op betaling. Of het verschuldigde daarnaast in bewaring kan worden gesteld, volgt uit artikel 6:66 BW.

In de praktijk

Druk van een van de partijen die zich als schuldeiser melden, verandert niets aan de vraag aan wie betaald moet worden. Is die vraag beantwoord, dan eindigt de bevoegdheid tot opschorting en moet alsnog worden betaald; bewijs van die betaling is dan van belang. Betaalt u ondanks een beslag of ander beletsel toch aan uw schuldeiser, dan kunt u gedwongen worden opnieuw te betalen; artikel 6:33 BW laat zien wat u daarna nog rest.