Boek 3 Artikel 263 (3:263 BW)

Bij een hypotheek die tot zekerheid strekt van een of meer bepaalde vorderingen dekt de zekerheid niet alleen de hoofdsom, maar ook drie jaren rente die daarover krachtens de wet verschuldigd is, tenzij in de hypotheekakte anders is bepaald. Een beding dat de zekerheid uitbreidt tot rente over een langer tijdvak dan drie jaren zonder vermelding van een maximumbedrag, is nietig.

Welke rente het eerste lid bedoelt

Het eerste lid spreekt van rente die krachtens de wet verschuldigd is. Dat is de wettelijke rente die gaat lopen als de schuldenaar een opeisbaar bedrag niet op tijd betaalt. Het tweede lid ziet op elk beding dat de hypotheek laat strekken tot zekerheid van rente over een langer tijdvak dan drie jaren.

Waarom rente meetelt

Een schuld die niet wordt betaald, groeit. Zou de zekerheid alleen de hoofdsom dekken, dan zou de schuldeiser voor de wettelijke rente in de rij moeten aansluiten bij de gewone schuldeisers, terwijl die rente juist ontstaat doordat er niet wordt betaald. De wet laat daarom een deel van die rente meelopen onder dezelfde voorrang, met een vaste begrenzing tot drie jaren.

Nietig, niet vernietigbaar

Het beding is nietig: het bestaat rechtens niet en niemand hoeft er iets voor te doen. Er loopt geen termijn waarbinnen iemand moet ingrijpen en er is geen bevestiging mogelijk. Wel raakt de nietigheid alleen dat beding; de hypotheek zelf blijft gewoon staan, met de wettelijke dekking van drie jaren rente.

Een voorbeeld. Een schuldeiser heeft een lening met hypotheek opgeëist, maar de schuldenaar betaalt het opgeëiste bedrag niet. Vanaf het verzuim is wettelijke rente verschuldigd, en de executie laat jaren op zich wachten. Uit de opbrengst kan de schuldeiser met voorrang de gedekte hoofdsom halen en daarnaast drie jaren van die wettelijke rente. Stond in de akte dat de hypotheek ook rente over een langer tijdvak dan drie jaren dekte, zonder maximumbedrag, dan heeft dat beding geen werking.

In de praktijk

• Voor de schuldenaar: in de akte staat voor welke vorderingen en welk bedrag de hypotheek is gevestigd en wat er over rente is bepaald; dat bepaalt hoeveel er met voorrang uit de opbrengst kan worden gehaald.
• Voor de schuldeiser: voor rente boven de gedekte periode staat hij gewoon tussen de andere schuldeisers.
• Voor de tweede financier: bij de vraag of er nog ruimte in het onderpand zit, tellen naast de restschuld ook de gedekte rente en kosten.