Boek 3 Artikel 5 (3:5 BW)

Dit artikel omschrijft een begrip dat vooral buiten Boek 3 wordt gebruikt: de inboedel. Het gaat om het geheel van roerende zaken die in een woning dienen als huisraad en die de woning stofferen en meubileren. Denk aan meubels, gordijnen, vloerbedekking, verlichting, serviesgoed, keukenapparatuur en beddengoed. Twee groepen vallen er uitdrukkelijk buiten: boekerijen en verzamelingen van voorwerpen van kunst, wetenschap of geschiedkundige aard.

Wat er wel onder valt

• Huisraad, de spullen waarmee een huishouden draait: van de eettafel tot de wasmachine en de pannen.
• Stoffering, wat de woning bekleedt: vloerbedekking, gordijnen, zonwering die niet vast met het gebouw is verenigd.
• Meubilering, de losse inrichting: kasten, bedden, banken, lampen.

Alles wat eronder valt is per definitie roerend. Zit iets zo vast dat het bestanddeel van de woning is geworden in de zin van artikel 3:4 BW, dan hoort het bij het huis en niet bij de inboedel. Een ingebouwde keuken kan zo aan de andere kant van de streep terechtkomen dan een losse keukentafel.

Wat er buiten blijft

De uitzondering voor boekerijen en voor verzamelingen van kunst, wetenschap of geschiedkundige aard heeft een duidelijke reden: dat zijn geen gebruiksvoorwerpen maar vermogensbestanddelen met een eigen waarde. Een boekenkast met romans die je leest, is huisraad; een opgebouwde verzameling met verzamelwaarde is dat niet. Wie de inboedel toebedeelt, bedeelt zo'n verzameling dus niet vanzelf mee toe.

Een voorbeeld. In een testament staat dat een dochter de inboedel van de woning krijgt. Zij krijgt daarmee de meubels, de gordijnen en het huisraad. De schilderijenverzameling van haar vader en zijn omvangrijke bibliotheek vallen daar niet onder; die horen tot de rest van de nalatenschap en worden volgens de gewone regels verdeeld. Wie dat anders wil, moet het met zoveel woorden opschrijven.

Waar het begrip opduikt

Het woord inboedel komt vooral voor in testamenten, in huwelijkse voorwaarden en samenlevingsafspraken, bij verdeling na het einde van een relatie en in verzekerings- en huurdocumenten. In al die gevallen is deze omschrijving het vertrekpunt, tenzij partijen zelf iets anders hebben afgesproken.

In de praktijk

Maakt u afspraken over inboedel, maak dan een lijst van de kostbare of gevoelige stukken en zeg erbij of ze wel of niet meegaan. Dat voorkomt het bekende geschil waarin de een de piano en de verzameling als huisraad ziet en de ander niet.

Let ook op de grens met het gebouw. Zaken die aard- en nagelvast zijn horen bij de woning en dus bij de koper of erfgenaam van het huis, niet bij degene die de inboedel krijgt. Wie iets wil meenemen dat vastzit, moet dat vooraf regelen.